10 największych odkryć 2011 r. według Archaeology. Polacy w czołówce

Jak co roku amerykański magazyn Archaeology, najpopularniejsze na świecie czasopismo poświęcone archeologii, opublikował listę 10 największych odkryć mijającego roku.

W tym roku odkryć jest jednak tak naprawdę jedynie 8, ponieważ dwa miejsca redakcja Archaeology poświęciła wydarzeniom. Jak zawsze dziesiątkę zaprezentowano w przypadkowej kolejności. Ja zacznę jednak od odkrycia polskiego, a skończę na owych dwóch wydarzeniach.

Królewski grobowiec w Nakum

W rzeczywistości jest to odkrycie roku 2006, a nie 2011. To właśnie wtedy archeolodzy z Uniwersytetu Jagiellońskiego dr. Jarosław Źrałka i Wiesław Koszkul odkryli w majańskim mieście Nakum w Gwatemali królewski grobowiec z bogatym wyposażeniem. Jednak pięć lat temu informacja ta nie przebiła się z polskich mediów do zachodnich i dowiedziały się one o odkryciu dopiero w tym roku, gdy Polacy oficjalnie opublikowali odkrycie w brytyjskim żurnalu Antiquity. Jak widać warto publikować za granicą.

W grobowcu Polacy znaleźli m.in. pektorał i paciorki. Fot. Projekt Archeologiczny Nakum

Pochówek wikinga ze Szkocji

Nietknięty pochówek łodziowy skandynawskiego wojownika znaleźli brytyjscy archeolodzy w odległym zakątku Szkocji. Więcej

Neolityczny budynek komunalny z Jordanii

Zaskakująco wielką budowlę odkryli brytyjscy archeolodzy w prehistorycznym kompleksie w południowej Jordanii zwanym przez badaczy Wadi Faynan 16. Więcej

Prastare psy z Czech

Paleolityczni łowcy, którzy 27-26 tys. lat temu obozowali w Předmostí w Czechach cieszyli się już towarzystwem psów. Jednemu z nich po śmierci włożyli do pyska mamucią kość. Więcej

Szkoła gladiatorów z Austrii

Ruiny szkoły gladiatorów zidentyfikowali badacze na terenie starożytnego Carnuntum w Dolnej Austrii. Odkrycie jest doskonałą prezentacją możliwości archeologii bezinwazyjnej, czyli odkrywającej ślady przeszłości bez użycia łopaty. Więcej

Tak zdaniem badaczy wyglądała szkoła gladiatorów w Carnuntum. Copyright: M.Klein/7reasons

Starożytne obiady z Chin

Odkrycie grupujące dwa znaleziska z Państwa Środka. W jednym z grobowców w Subeixi (prowincja Xinjiang) chińscy badacze znaleźli świetnie zachowany makaron zrobiony około 2500 lat temu. W prowincji Shaanxi natrafili zaś na niewiele młodszą zupę w brązowym naczyniu ugotowaną prawdopodobnie na psiej kości.

Wojna mogła być kluczowa dla powstania wczesnych państw

Amerykańscy archeolodzy doszli do powyższego wniosku badając ruiny miasta Taraco w rejonie jeziora Titicaca w Peru. Znaleźli tam imponującą warstwę zniszczeń i potężnego pożaru z I w. n.e. Po tym zdarzeniu Taraco nie odzyskało już swego znaczenia, a za to leżące niedaleko miasto Pukara rozpoczęło okres rozwoju osiągając najwyraźniej poziom wczesnego państwa. Hipoteza ta, z którą spotkałem się kilka miesięcy temu, kompletnie mnie nie przekonała i po kilkudniowym pobycie w poczekalni tematów w ogóle nie trafiła na łamy Archeowieści wyparta przez inne doniesienia.

Wielorybniczy statek z Pacyfiku

Niedaleko Hawajów odkryto wrak okrętu wielorybniczego Two Brothers, który zatonął w 1823 r. To odkrycie również nie wzbudziło mojego zainteresowania. Zachodnie media pisały o nim sporo, gdyż kapitanem tego statku był George Pollard Jr., który wcześniej dowodził wielorybniczą jednostką Essex zatopioną przez kaszalota, co stało się inspiracją dla autora głośnej powieści Moby Dick.

A teraz pora na dwa wydarzenia. Pierwsze, to badania na zasadzie open source mające zweryfikować podejrzenia, że w jaskini Malapa w Afryce Południowej znaleziono skamieniałą skórę australopiteka. Badania trwają.

Czaszka chłopca z gatunku Australopithecus sediba znaleziona w Malapa. Czy w jaskini znaleziono też skamieniałą skórę, czas pokaże. Photo by Brett Eloff courtesy of Lee Berger and the University of Witwatersrand

Drugie wydarzenie to wpływ zaburzeń politycznych w krajach arabskich na zabytki.

Więcej na łamach Archaeology