Przez Arabię na podbój świata?

Archeolodzy mają kolejne dowody na to, że grupy Homo sapiens bardzo wcześnie przedostały się z Afryki do Arabii. Teza zakładająca, że właśnie tą trasą nasi przodkowie ruszyli na podbój świata, ma coraz mocniejsze fundamenty.

Narzędzia znalezione w Omanie. Zdjęcie na licencji Creative Commons. © 2011 Rose et al. PLoS ONE

Przez długi czas w nauce dominowała teza, że Homo sapiens, którzy pojawili się w Afryce jakieś 200 tys. lat temu, opuścili Czarny Ląd przez półwysep Synaj i zasiedlili wpierw ziemie Palestyny, Syrii i Mezopotamii. Z analiz genetycznych wynikało, że miało to miejsce około 70-60 tys. lat temu.

Jednak ostatnie lata dostarczyły znalezisk, które podważały tę wizję. W 2007 r. grupa badaczy zaprezentowała wyniki badań w Dżwalapuram w Indiach, gdzie odkryli narzędzia kamienne sprzed ponad 74 tys., które ich zdaniem wykonali Homo sapiens. W 2010 r. zaprezentowano znalezione w Chinach kości Homo sapiens datowane na co najmniej 100 tysięcy lat. W styczniu tego roku dowiedzieliśmy się zaś o odkryciu w Zjednoczonych Emiratach Arabskich kamiennych narzędzi sprzed 125 tys. lat, które zdaniem badaczy są dziełem przedstawicieli naszego gatunku. To ostatnie znalezisko spowodowało, że badacze zaczęli głośniej mówić o możliwej migracji szlakiem południowym, czyli z Afryki bezpośrednio na Półwysep Arabski i stamtąd do innych części Azji.

Teraz międzynarodowa grupa naukowców pod wodzą Jeffreya Rose’a z Uniwersytetu w Birmingham zaprezentowała, jak się wydaje, najmocniejszy argument świadczący o wcześniejszym opuszczaniu Afryki przez Homo sapiens szlakiem południowym.

Zespół Rose’a przeczesywał doliny w górach Dhofar w południowym Omanie. Naukowcy poszukiwali kamiennych wyrobów, które mogli tam pozostawić nasi przodkowie. Badacze znaleźli setki narzędzi. Ich datowanie metodą optycznie stymulowanej luminescencji wykazało, że najstarsze mają 106 tysięcy lat.

Najbardziej istotnym odkryciem jest jednak to, że narzędzia te są identyczne z wyrobami Homo sapiens żyjących na terenie Nubii na pograniczu Egiptu i Sudanu (tzw. kompleks nubijski). To bardzo mocny dowód na to, że grupy mieszkańców Afryki już ponad sto tysięcy lat temu przenikały na Półwysep Arabski. Co istotne, nigdy dotąd nie odkryto stanowisk tego kompleksu poza Afryką. Jak wskazują autorzy, narzędzia te tworzą „ciąg kamiennych okruszków chleba”, pozostawionych przez migrujących Homo sapiens.

Obecnie Półwysep Arabski nie robi wrażenia atrakcyjnej krainy dla wczesnych Homo sapiens. Jednak ponad sto tysięcy lat temu sytuacja wyglądała trochę inaczej dzięki okresowi obfitych opadów.

– Południowa Arabia stała się na chwilę zielonym rajem bogatym w zasoby – zwierzynę łowną, wodę, a także dobrej jakości krzemień do wyrobu narzędzi – opisuje efekty opadów Rose. Były to doskonałe warunki dla prehistorycznych myśliwych.

Znalezisko dostarcza tym samym najmocniejszego dowodu na przenikanie ludzi do Azji właśnie przez Półwysep Arabski. Wciąż jednak nie ma pewności, czy ta wczesna próba podboju świata zakończyła się sukcesem. Nie można bowiem wykluczyć, że potomkowie tych migrantów wymarli, a zdobywcami świata zostali przedstawiciele innych grup Homo sapiens, które migrowały tysiące lat później inną trasą.

Znaleziska z Omanu dostarczają jeszcze jednej istotnej informacji. Otóż badacze znajdowali narzędzia w głębi lądu. Przeczy to popularnej ostatnio hipotezie, że pierwsi migranci poruszali się wzdłuż wybrzeży żywiąc się rybami i owocami morza.

– Hipoteza ekspansji wzdłuż wybrzeży wygląda rozsądnie na papierze, ale po prostu nie ma dowodów archeologicznych, które by ją wspierały – mówi prof. Anthony Marks z Uniwersytetu Południowych Metodystów w Dallas (USA).

Wyniki badań ukazały się w PLoS One.

Rose JI, Usik VI, Marks AE, Hilbert YH, Galletti CS, et al. (2011) The Nubian Complex of Dhofar, Oman: An African Middle Stone Age Industry in Southern Arabia. PLoS ONE 6(11): e28239. doi:10.1371/journal.pone.0028239

Komunikat prasowy PLoS

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 15, średnia ocen: 5,73 na 6)
Loading...