Zestaw prehistorycznego chemika

Opartą na ochrze miksturę sprzed 100 tys. lat znaleźli archeolodzy w dwóch muszlach słuchotek w jaskini Blombos w Południowej Afryce.

Dwa zestawy do produkcji mikstury, które archeolodzy znaleźli w jaskini Blombos, Fot. Prof. Christopher Henshilwood, University of the Witwatersrand, Johannesburg

Muszle z miksturą to jednak nie wszystko. Wokół nich badacze odkryli kości, węgiel drzewny oraz kamienie, które służyły jako narzędzia do tarcia składników na proszek i ich ubijania. Łącznie znalezione przedmioty tworzyły dwa zestawy do produkcji mikstury.

Odkrycia dokonano w 2008 r. Znalezione substancje poddano szczegółowym badaniom laboratoryjnym, by zdobyć jak najwięcej informacji o używanych technikach produkcji. Z tych badań wyłonił się taki oto proces produkcji opartej na ochrze mikstury.

Wpierw prehistoryczni chemicy z Blombos ścierali ochrę na proszek, a następnie mieszali ją z innymi składnikami. Były to kruszone i podgrzane kości ssaków, węgiel drzewny oraz jakiś płyn. To wszystko mieszano kością w muszlach, by uzyskać gotową miksturę.

Niestety, badacze nie mają pewności do czego ona służyła. Najprawdopodobniej była farbą, albo służyła do ochrony skóry (ochra odstrasza komary). – Substancja mogła być używana do dekorowania ciał i ubrań – mówi prof. Christopher Henshilwood z Uniwersytetu Witwatersrand w Johannesburgu. Mało prawdopodobne, by był to klej, gdyż naukowcy nie znaleźli żadnych śladów żywic czy wosku.

Wiek zestawów badacze ustalili za pomocą metody luminescencji stymulowanej optycznie. Pozwala ona ustalić, kiedy ostatni raz warstwy, w których znaleziono zabytki, były wystawione na działanie światła. Podobny wiek dało też datowanie termoluminescencyjne nadpalonych kamieni oraz datowanie metodą szeregu uranowego.

Jak podkreślają badacze znalezisko to pokazuje, jak zaawansowani intelektualnie byli Homo sapiens żyjący 100 tys. lat temu. Mikstury w obu muszlach mają bowiem ten sam skład, co oznacza, że substancję wytwarzano wedle stałej receptury. – Znalezisko pokazuje również, że ludzie ci mieli podstawową wiedzę o chemii i umiejętność planowania – twierdzi Henshilwood.

Niektóre spośród wcześniejszych znalezisk z jaskini Blombos. Wspaniale wykonane kamienne ostrza, narzędzia z kości i bryła ochry z wyrytym na niej geometrycznym wzorem. Zdjęcie na licencji Creative Commons. Copyright Chris Henshilwood, Photo by Henning

Jeszcze niedawno przypisywanie takich umiejętności tak wczesnym ludziom przyjęto by z pobłażaniem. Jednak odkrycia ostatnich lat znacząco zmieniły naszą wiedzę o możliwościach intelektualnych ludzi sprzed około 100-70 tys. lat. Wielki wpływ na tę zmianę miały właśnie odkrycia z Blombos.

Archeolodzy znaleźli już w tej jaskini wykonane z muszelek paciorki będące jednym z najstarszych na świecie przykładów wytwarzania ozdób, a także dużą bryła niestartej jeszcze ochry z geometrycznymi wzorami (być może jeden z najstarszych przykładów sztuki). Oprócz tego badacze odkopali wiele narzędzi wykonanych technikami, których znajomość przypisywaliśmy dotąd ludziom żyjącym dziesiątki tysięcy lat później.

Christopher S. Henshilwood, Francesco d’Errico, Karen L. van Niekerk, Yvan Coquinot, Zenobia Jacobs, Stein-Erik Lauritzen, Michel Menu, and Renata García-Moreno, A 100,000-Year-Old Ochre-Processing Workshop at Blombos Cave, South Africa, Science 14 October 2011: 334 (6053), 219-222. [DOI:10.1126/science.1211535]

Komunikat prasowy

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 6, średnia ocen: 6,00 na 6)
Loading...