Prehistoryczna linia produkcyjna

Ludzie, którzy 400-200 tys. lat temu żyli w jaskini Qesem produkowali krzemienne ostrza na masową skalę – uważają izraelscy badacze. Jak na tak odległe czasy, jest to bardzo nowoczesne zachowanie.

Jaskinia Qesem. Materiały prasowe Tel Aviv University

Jaskinia Qesem znajduje się 12 kilometrów na wschód od Tel Awiwu. Odkryto ją w 2000 r. podczas budowy drogi. Od tego czasu archeolodzy znaleźli w jej wnętrzu wiele zabytków pozostawionych tam przez ludzi. Wśród nich było aż 19 tys. krzemiennych wyrobów.

Wytwarzanie kamiennych narzędzi w tym okresie nie jest oczywiście niczym wyjątkowym. Jednak jak przekonują izraelscy badacze, mieszkańcy jaskini Qesem uczynili z tego masową produkcję stosując nowatorskie metody wytwarzania, które naukowcy porównują z osiągnięciami dużej młodszej kultury mustierskiej. Dodają też, że taką masową produkcję wiązano dotąd dopiero z działalnością europejskich Homo sapiens 40-30 tys. lat temu. Tymczasem zabytki z Qessem mają ponad 200 tys. lat.

W ocenie izraelskich badaczy mieszkańcy jaskini sami opracowali swoją technologię. Pozwalała ona na bardzo efektywne użycie krzemiennych brył, z których ludzie ci wytwarzali świetne półprodukty dające się łatwo przekształcać w gotowe narzędzia bardzo wysokiej jakości.

Krzemienne ostrza z jaskini Qesem. Fot. Dr. Ran Barkai/American Friends of Tel Aviv University

Produkowanie narzędzi przychodziło mieszkańcom jaskini tak łatwo, że zużyte wyrzucali, zamiast próbować je naprawiać, jak to czynili inni ówcześni przedstawiciele Homo.

– Używali tych noży przez krótki czas, dla wykonania konkretnego zadania. Jaskinia była otoczona bardzo bogatymi złożami krzemienia, więc surowca im nie brakowało – powiedział dziennikarzowi agencji The Media Line archeolog Ran Barkai z Uniwersytetu w Tel Awiwie. Skala produkcji była tak duża, że badacz nazywa tych wytwórców pierwszymi robotnikami.

To nie jedyne „współczesne” zachowanie mieszkańców Qesem. Badacze ustalili też m.in. że ludzie ci dzielili jaskinię na obszary służące różnym czynnościom (np. oprawianiu zwierzyny i jedzeniu)

– Musimy być ostrożni, ale jeśli to co znajdujemy, jest tym, czym myślimy, że jest, to gatunek Homo sapiens i współczesne ludzkie zachowania pojawiły się wcześniej, niż ktokolwiek dotąd myślał – uważa Barkai.

To nie pierwszy raz, gdy zespół badający jaskinię Qesem sugeruje, że jej mieszkańcy byli bardzo zaawansowani w rozwoju biologicznym. O stanowisku tym było głośno w grudniu ubiegłego roku, gdy badacze ogłosili odkrycie zębów bardzo przypominających nasze. Pojawiły się nawet stwierdzenia, że mieszkańcy jaskini mogli być najstarszymi znanymi Homo sapiens.

Na razie jednak Izraelczycy mają za słabe dowody. Liczą, że w kolejnych latach uda im się znaleźć w jaskini kości żyjących tam niegdyś ludzi i potwierdzą one podejrzenia, że jej mieszkańcy byli bardzo wczesnymi Homo sapiens. Najstarsze jak na razie kości zaliczone do naszego gatunku pochodzą z Etiopii i mają blisko 200 tys. lat.

Wyniki badań krzemiennych narzędzi z jaskini Qesem ukazały się w Journal of Human Evolution.

Ron Shimelmitz, Ran Barkai, Avi Gopher, Systematic blade production at late Lower Paleolithic (400–200 kyr) Qesem Cave, Israel, Journal of Human Evolution, Volume 61, Issue 4, October 2011, Pages 458-479

Spory artykuł o badaniach ukazał się w Jerusalem Post. Trochę zdjęć z Qesem znajdziecie na stronie projektu badawczego.

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 11, średnia ocen: 6,00 na 6)
Loading...
Tags: ,