Najstarszy łożyskowiec

Łożyskowce to najliczniejsza obecnie grupa ssaków. Można nawet pokusić się o stwierdzenie, że to one panują na świecie, tym bardziej, że jednym z łożyskowców jest człowiek. Naukowcy odkryli właśnie w Chinach najstarszego znanego nam przedstawiciela tej grupy zwierząt.

Po 9 latach Eomaia, której szczątki sprzed 125 mln lat widać na fotografii, utraciła status najstarszego łożyskowca. Zdjęcie na licencji Creative Commons. Autor: Laikayiu

Pojawienie się łożyska było szalenie ważnym wydarzeniem w ewolucji ssaków. To dzięki niemu matka może nosić młode w swoim organizmie zapewniając mu ochronę przed światem zewnętrznym. Naukowcy od dawna próbowali ustalić, kiedy doszło do tej niezwykle istotnej zmiany.

W 2002 r. grupa badaczy ogłosiła w Nature odkrycie w Chinach najstarszego ssaka łożyskowego Eomaia, który żył 125 mln lat temu. Była to wielka sensacja. Szczątki te przesuwały dzieje ssaków łożyskowych o wiele milionów lat wstecz, daleko w głąb epoki dinozaurów.

Jednak genetycy, którzy potrafią oszacować wiek pewnych zdarzeń w oparciu o zegar molekularny, orzekli, że takie ssaki musiały żyć dużo, dużo wcześniej, bo około 160 mln lat temu. Problem w tym, że tak starych łożyskowców nigdzie nie było. Nie było więc pewności, czy genetycy mają rację.

W najnowszym Nature grupa naukowców, w której jest wielu odkrywców Eomaia, sprawiła genetykom wiele satysfakcji. Naukowcy zaprezentowali bowiem szkielet małego ssaka, który ma owe 160 mln lat i jest łożyskowcem. Skamieniałość znaleziono w prowincji Liaoning w północno-wschodnich Chinach.

Naukowcy nazwali nieznanego dotąd ssaka Juramaia sinensis, czyli „Jurajska maka z Chin”. Jak tłumaczy jeden z badaczy, jest to prababka bądź praciotka wszystkich żyjących ssaków łożyskowych.

Skamieniałość składa się z niekompletnej czaszki z pełnym zestawem zębów, części szkieletu, z których najbardziej badaczy ucieszyła przednia łapa i odcisków sierści. Jak na malutkie zwierzątko sprzed 160 mln lat, jest to naprawdę świetnie zachowany szkielet.

Juramaia przypominała współczesne ryjówkowate. Badacze przykładają duże znaczenie do tego, że jej łapy były przystosowane do wspinaczki. Jurajskie ssaki były bowiem w większości zwierzętami żyjącymi wyłącznie na ziemi. Możliwe więc, że wczesne łożyskowce znalazły dogodną dla siebie niszę na drzewach i to było kluczem do ich sukcesu.

Jak podkreślają badacze, lepsze poznanie początków łożyskowców ma kluczowe znaczenie w badaniach ewolucji ssaków.

Zhe-Xi Luo, Chong-Xi Yuan, Qing-Jin Meng, Qiang Ji (2011), A Jurassic eutherian mammal and divergence of marsupials and placentals, Nature 476, 442–445 (25 August 2011) doi:10.1038/nature10291

Komunikat prasowy Muzeum Historii Naturalnej Carnegie.
Rekonstrukcję „jurajskiej matki” możecie zobaczyć w National Geographic.

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 5, średnia ocen: 6,00 na 6)
Loading...