Grób egipskiego architekta krył najstarszy kątomierz świata?

Ostatnie miejsce spoczynku architekta Cha i jego małżonki było całkowicie nietknięte, gdy na początku XX w. dotarli do niego archeolodzy. We wnętrzu grobowca kryły się nie tylko trumny i mumie zmarłych, ale również doskonale zachowane przedmioty codziennego użytku. Zdaniem pewnej włoskiej uczonej jeden z nich to najstarszy znany kątomierz.

Złocona wewnętrzna trumna architekta Cha. Zdjęcie na licencji Creative Commons. Autor: Hans Ollermann

Gdy w 1906 r. włoski archeolog Ernesto Schiaparelli otworzył w Tebach grobowiec starożytnego architekta, jego oczom ukazała się prawdziwa kapsuła czasu. W środku były łoża, taborety, skrzynie, kosze, ubrania, obuwie, pościel, przeróżne naczynia, a także przyrządy architekta, peruka jego żony Merit, jej toaletka z wyposażeniem oraz wiele innych przedmiotów, które w niesamowity sposób ukazywały codziennego życie zamożnego Egipcjanina. Nie zabrakło oczywiście pięknych sarkofagów i biżuterii. Wszystko to zachowało się w rewelacyjnym stanie. Nawet jedzenie wciąż leżało w misach. A przecież w chwili odkrycia rzeczy te miały już ponad 3200 lat.

Toaletka Merit. Zdjęcie na licencji Creative Commons Autor: Jean-Pierre Dalbera

Cha służył swą wiedzą aż trzem faraonom: Amenhotepowi II, Totmesowi IV i Amenhotepowi III. Wiemy, że był ceniony. W jego grobowcu znaleziono pozłacaną miarę łokcia, którą ofiarował mu Amenhotep II za szybkie skończenie jakiejś inwestycji.

Włoska fizyk Amelia Carolina Sparavigna uważa, że jeden z przedmiotów należących do starożytnego architekta (znajdują się one obecnie w Muzeum Egipskim w Turynie) może być najstarszym na świecie kątomierzem. Jest to dość niecodzienny przedmiot – podłużne pudełko z dołączoną na środku częścią w kształcie koła. Wedle muzeum prawdopodobnie było to pudełko na wagę, które samo mogło spełniać rolę wagi.

Sparavigna uważa jednak, że geometryczna ozdoba części w kształcie koła, która wygląda jak kwiat z 16 liśćmi (co świetnie pasuje do egipskiego systemu ułamków), to tak naprawdę skala kątomierza. Urządzenie ma też jej zdaniem drugą skalę. Jest to biegnący wokół kwiatu zygzakowaty szlaczek z 36 załamaniami, co może oznaczać zastosowanie popularnego wówczas w Egipcie systemu dekanów. Jej zdaniem przedmiot kładziono płaską stroną na pochyłej powierzchni i odczytywano na skali kąt.

New Scientis poprosiło o opinię archeolog Kate Spence z Uniwersytetu w Cambridge, która specjalizuje się w egipskiej architekturze. Jej zdaniem ozdoba na tajemniczym przedmiocie nie jest dość dokładna, by mogła być skalą urządzenia pomiarowego.

Sparavigna w swoim artykule przyznaje, że może to być tylko ozdoba. Podkreśla jednak fakt, że mamy do czynienia z grobowcem architekta, więc obecność skal może nie być przypadkiem.

Do tego warto dodać, że przedmiot rzeczywiście bardzo przypomina współczesne kątomierze, co możecie porównać na ilustracjach zalinkowanych poniżej.
Artykuł Sparavigny ze zdjęciami domniemanego kątomierza (pdf)
Współczesny kątomierz uniwersalny
Zasada działania domniemanego kątomierza (New Scientist)

Podejrzenia włoskiej fizyk są doskonałą okazją, by przypomnieć wspaniałości grobowca Cha. Doskonale zachowane ubrania, sandały, pościel czy kosze robią na mnie większe wrażenie, niż stosy wyrobów z drogocennego kruszcu znalezione w grobowcu Tutanchamona. A pewne dwie bransolety moim zdaniem doskonale pokazują, że fajans może być piękniejszy niż złoto. Zabytki z grobowca możecie obejrzeć tutaj.

Spodobała ci się ta informacja? Wesprzyj powstawanie serwisu i zostań subskrybentem. Bez pomocy Czytelników Archeowieści znikną. Subskrypcję możesz wykupić np. tutaj

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 9, średnia ocen: 5,33 na 6)
Loading...
Tags: ,