Niemiecka dolina ujawnia ślady bitwy z epoki brązu

Rozbite czaszki, drewniane pałki, kości koni – takie pozostałości po bitwie sprzed około 3200 lat znaleźli archeolodzy w dolinie rzeki Tollense w północno-wschodnich Niemczech.

Łącznie archeolodzy zidentyfikowali w osadach rzecznych szczątki około 100 osób z czego większość stanowią młodzi mężczyźni (20-40 lat). Jest jednak również trochę kości kobiet i dzieci. Przewaga młodych mężczyzn, a także widoczne na niektórych kościach ślady ciosów pałkami i trafień strzałami wskazują, że są to ofiary bitwy.

Głęboko w kości ramiennej jednego z poległych wciąż tkwił krzemienny grot strzały. Ma on też złamaną kość biodrową, do czego doszło najpewniej w wyniku upadku z wierzchowca. Badacze znaleźli też szczątki co najmniej dwóch koni.

Jak podkreślił w rozmowie z BBC dr Harald Lubke z Centrum Archeologii Bałtyckiej większość obrażeń powstała na krótko przed śmiercią.

Obecność nielicznych szczątków kobiet i dzieci nie przeczy interpretacji znaleziska jako pozostałości pradawnej bitwy, gdyż nierzadko osoby te pełniły funkcje pomocnicze na rzecz wojowników (przygotowywanie strawy, noszenie broni, itp.)

Bardzo ciekawym i dość rzadkim znaleziskiem są dwie drewniane pałki. Jedna jest zrobiona z drewna jesionowego i kształtem przypomina kij do baseballa. Drugą zrobiono z drzewa śliwy. Ma ona kształt młota do krokieta.

Kości i broń znajdowały się w osadach rzecznych na odcinku około 4 km. Nie ma wątpliwości, że co najmniej część znalezionych kości była niesiona przez rzekę. Lubke sądzi, że ciała zabitych wrzucono do wody, ale nie wyklucza, że bitwa toczyła się w zabagnionym terenie w górze rzeki i wojownicy ginęli już w wodzie.

Niemiecki archeolog podejrzewa, że odkryte szczątki to tylko część ofiar starcia. – Znalezienie miejsca, gdzie ciała dostały się do wody, jest absolutnie konieczne. Wyjaśni nam to, czy rzeczywiście mamy do czynienia z bitwą, czy czymś innym, np. składaniem ofiar. Wierzymy jednak, że walka jest obecnie najlepszym wyjaśnieniem – powiedział BBC.

Bardzo możliwe, że nie były to sąsiedzkie porachunki, ale walka z najeźdźcami z innych ziem. Pierwsze analizy izotopowe szczątków wskazują na spożywanie prosa, które nie było w tych czasach typowe w tej części Niemiec. Badacze znaleźli też brązowe szpile charakterystyczne dla terenów Śląska.

Dolina Tollense od dawna dostarczała odkryć o charakterze militarnym. Od lat 80. XX w. w rzecznych i przybrzeżnych osadach znaleziono około 70 obiektów z brązu, wśród których były noże, topory, groty, a także fragmenty miecza. Nie brakowało również odkryć czaszek. Wspomnianą kość ramienną z tkwiącym grotem znalazł archeolog-amator w 1996 r. Profesjonalne wykopaliska zaczęto w 2008 r.

Wyniki badań niemieccy naukowcy opisali w Antiquity.

Detlef Jantzen, Ute Brinker, Jörg Orschiedt, Jan Heinemeier, Jürgen Piek, Karlheinz Hauenstein, Joachim Krüger, Gundula Lidke, Harald Lübke, Reinhard Lampe, Sebastian Lorenz, Manuela Schult and Thomas Terberger (2011) A Bronze Age battlefield? Weapons and trauma in the Tollense Valley, north-eastern Germany. Antiquity Volume: 85 Number: 328 Page: 417–433

Zdjęcie jednej rozbitej czaszki i pałki z drzewa śliwy możecie zobaczyć w materiale BBC.

Czytaj też: Nowe wieści o prehistorycznej bitwie nad Bałtykiem

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 27, średnia ocen: 5,93 na 6)
Loading...