Beczki masła z bagien

Bagna i torfowiska to jedno z najcenniejszych miejsc dla archeologów. Czegóż już w nich nie znajdowano: broń, biżuterię, dzieła sztuki, narzędzia, ubrania, a nawet bardzo dobrze zachowane naturalne mumie ludzi i średniowieczne księgi. W ostatnich tygodniach Irlandczycy wyciągnęli z bagien dwie beczki masła.

Pierwsze odkrycie miało miejsce w mokradłach Ballard niedaleko Tullamore. Dwaj mężczyźni zajmujący się wydobyciem torfu natrafili na głębokości ponad 2 m na beczkę zawierającą aż 47 kg dawnego tłuszczu (niestety na razie nie wiadomo jak dawnego).

Druga beczka, wykonana z kłody drzewa, zdaniem specjalistów spędziła w mokradłach w Shancloon w północnym Galway jakieś 2000-2500 lat. Leżącą na głębokości 1 metra beczkę znaleziono, gdy trafiła w nią maszyna tnąca torf. Na szczęście spowodowała tylko niewielkie uszkodzenie znaleziska. Odkrywca powiadomił archeologów, a ci wydobyli 12 kg zabytek.

Obie beczki nie trafiły do bagien przypadkiem. Mokradła były przez wiele stuleci wykorzystywane jako rodzaj lodówki, bowiem już dawno temu ludzie wiedzieli to, co teraz doskonale wie każdy archeolog – bagna świetnie przechowują materiały organiczne.

Irlandzka beczka z „bagiennym masłem”. Rysunek z połowy XIX w.

Nie są to pierwsze beczki masła wyciągnięta z irlandzkich mokradeł. O podobnym znalezisku Archeowieści informowały niecałe dwa lata temu, ale w ciągu ostatnich dwóch stuleci w Irlandii i Brytanii takich odkryć było dużo więcej. Jednak 47-kilogramowa beczka z Tullamore to ewenement.

Substancja zwana „bagiennym masłem” ma zazwyczaj biały kolor. Po wielu stuleciach nie da się w prosty sposób rozpoznać, czym był ten jasny tłuszcz i przez długi czas naukowcy nie potrafili dać jasnej odpowiedzi. Dopiero przeprowadzone kilka lat temu specjalistyczne badania dziewięciu beczek wykazały, że w sześciu zawartość była produktem opartym na mleku, a w trzech na tłuszczu zwierzęcym. Można więc podejrzewać, że mamy do czynienia z dawnym masłem i smalcem.

O najnowszych odkryciach doniósł Irish Times (tekst pierwszy, tekst drugi ze zdjęciem). Wyniki analiz chemicznych bagiennego masła ukazały się w 2004 r. w czasopiśmie The Analyst.

Robert Berstan, Stephanie N. Dudd, Mark. S. Copley, E. David Morgan, Anita Quye and Richard. P. Evershed (2004), Characterisation of ‘bog butter’ using a combination of molecular and isotopic techniques Analyst, 129, 270-275 DOI: 10.1039/B313436A

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 17, średnia ocen: 5,59 na 6)
Loading...