Nowe publikacje o Radomiu

Radom i jego okolice nie były dotąd przedmiotem badań pod kątem pozostałości wczesnośredniowiecznych i stanowiły na archeologicznej mapie Polski przysłowiową „biała plamę”. Przez taki stan rzeczy Radom zajmował w opracowaniach dotyczących Państwa Polskiego w średniowieczu marginalną rolę. Jednak od 2009 roku IAE PAN wraz z Muzeum Radomskim im. Jacka Malczewskiego oraz Urzędem Miejskim w Radomiu przystąpiło do badań nad przeszłością Ziemi Radomskiej i samego Radomia.

Szybko okazało się iż rola tego ośrodka, a właściwie rozległego kompleksu osadniczego miasta przedlokacyjnego (tzw. Piętrówka) usytuowanego w dolinie rzeki Mlecznej, była dużo większa niż się spodziewano.

28 kwietnia bieżącego roku w murach Biblioteki Miejskiej w Radomiu po raz pierwszy zaprezentowano publiczności dwie nowe publikacje ukazujące Radom i Ziemie Radomską w świetle najnowszych badań.

Pierwszy z tomów to wydany przez Instytut Archeologii i Etnologii PAN, dzięki współpracy z miastem Radomiem „Radom. Korzenie miasta i regionu, tom 1, badania 2009,”. Jest to praca zbiorowa pod redakcją A. Buko i D. Główki, przedstawiająca gród na radomskiej „piętrówce”, oraz Ziemie Radomską w ujęciu historycznym i archeologicznym.

W publikacji znajdują się między innymi: artykuły prof. Henryka Samsonowicza, śp. Marka Dulinicza, oraz dr Zbigniewa Lechowicza będące wprowadzeniem do rozważań na temat Ziemi Radomskiej i ukazujące ją na tle Mazowsza, Małopolski i Lubelszczyzny. Artykuł Barbary Fuglewicz, która kończy właśnie doktorat dotyczący badań milenijnych, które w Radomiu przeprowadziła w latach 60-tych Ewa Kierkowska-Kalinowska, dotyczący struktur osadniczych na Ziemi Radomskiej. Publikacja zawiera też artykuł prof. Andrzej Buko ukazujący Radom na tle innych miast okresu średniowiecza.

Najistotniejszymi z punktu widzenia nowości archeologicznych są jednak artykuły dr. hab. Krzysztofa Misiewicza, dr. Piotra Szwarczewskiego i jego ekipy oraz Macieja Trzecieckiego, które przedstawiają wyniki badań archeologicznych i paleośrodowiskowych na radomskim grodzisku. Dr Misiewicz przedstawia wyniki rozpoznania nieinwazyjnego, które poprzedzało badania archeologiczne. Dr Szwarczewski wraz z kolegami prezentują natomiast wyniki pierwszych badań paleośrodowiskowych, które przeprowadzili w dolinie rzeczki Mlecznej nad którą usytuowany jest gród. Maciej Trzeciecki przedstawia natomiast wyniki badań archeologicznych przeprowadzonych na stanowisku nr 6, będącym tak zwana osadą przygrodową. To tu skupiły się główne siły ekspedycji w 2009 roku, dzięki czemu stan wiedzy na ten temat zwiększył się znacząco.

Publikacja ta zawiera również artykuły dr. Tadeusza Baranowskiego i Małgorzaty Cieslak-Kopyt odnoszące się do planowanego skansenu archeologicznego mającego powstać w miejscu radomskiego grodziska nad rzeczką Mleczną.

Wydawnictwo IAE PAN będzie publikować kolejne tomy z serii „Radom. Korzenie miasta i regionu”, ukazujące wyniki badań w kolejnych latach ich trwania. Mamy nadzieję, że książki te odsłonią wszelkie tajemnice początków miasta Radomia.

Drugim tomem są wydane przez Bibliotekę Miejską w Radomiu „Dzieje ziemi radomskiej w średniowieczu; Okręg grodowy w Skrzynnie” dr. Zbigniewa Lechowicza. Praca ta jest archeologiczno-historycznym studium nad szeroko rozumianymi dziejami średniowiecza tej części ziemi radomskiej, którą jest okręg grodowy w Skrzynnie. Dr Lechowicz na podstawie własnych badań terenowych jak i kwerend przeprowadzonych w muzeach i archiwach prezentuje Państwu szczegółowy obraz omawianego terenu. Jak zauważył prof. Marek Olędzki „Należy z uznaniem odnotować, że (…) Autor – odznaczający się od dawna suwerennością intelektualną – zaprezentował nowe myśli i oryginalne podejście do analizowanej problematyki.”

Tekst: Zbigniew Kubiatowski

Tags: