Neandertalczycy dotarli nad Indus?

Większość osób kojarzy neandertalczyków z Europą. Żyli oni jednak również w Azji. Ich narzędzia i kości w całkiem sporych ilościach odkryto na Bliskim Wschodzie, a położona w Iraku jaskinia Szanidar jest jednym z najsłynniejszych stanowisk archeologicznych wiązanych z tym gatunkiem.

Problem w tym, że nie wiadomo, jak daleko na wschód neandertalczycy dotarli. Za pewną uznaje się ich obecność w północnym i zachodnim Iranie, północnym Afganistanie i dawnych azjatyckich republikach ZSRR. Badania genetyczne drobnych kości ludzkich z Ałtaju opublikowane w 2007 r. wykazały, że neandertalczycy dotarli również w tamten rejon.

Wygląda jednak na to, że biegnącą przez Iran i Afganistan granicę zasięgu neandertalczyków będzie można przesunąć aż do rzeki Indus. W ostatnich latach włoscy badacze odkryli bowiem podczas badań terenowych w południowym Pakistanie kamienne narzędzia wykonane w tzw. technice lewaluaskiej, która jest powszechnie wiązana właśnie z neandertalczykami.

Wszystkie narzędzia znaleźli na zachód od rzeki Indus, co może świadczyć, że neandertalczycy jej nie przekroczyli. Jest to jednak luźne przypuszczenie.

Słabą stroną twierdzenia o obecności neandertalczyków w Pakistanie jest to, że badacze mają tylko narzędzia, a te niekoniecznie muszą być dziełem neandertalczyków (choć jest to najbardziej prawdopodobne). Mimo wszystko najlepszym dowodem byłyby kości. Badacze nie zaprezentowali również żadnego datowania odkrytych zabytków poza ogólnym przypisaniem ich do środkowego paleolitu (ok. 300-30 tys. lat temu). Trudno bowiem dokładnie datować kamienne narzędzia, które leżały na powierzchni ziemi.

Paolo Biagi i Elisabetta Starnini poinformowali o odkryciu w zbiorze artykułów dedykowanym węgierskiej archeolog Violi Dobosi. Ich tekst jest dostępny tutaj.