Bogowie Mitra i Sol ze szkockiej ziemi

Dwa rzadkie rzymskie ołtarze z kamienia odkryto w Musselburgh w East Lothian w południowej Szkocji.

Odsłonięto je w przypadkiem w marcu 2010 r., ale ze względów konserwatorskich dopiero niedawno badacze usunęli ziemię, która pokrywała frontową część zabytków.

Na pierwszym ołtarzu jest inskrypcja poświęconą pochodzącemu z Bliskiego Wschodu bogowi Mitrze. Jego kult stał się bardzo popularny w Rzymie w pierwszych wiekach naszej ery. Eksperci podkreślają, że jeszcze nigdy nie znaleziono dowodów kultu Mitry tak daleko na północy. Jest to pierwszy zabytek związany z tym bogiem odkryty w Szkocji.

Na bokach ołtarza wyrzeźbiono natomiast lirę, gryfa, dzban i misę.

Na drugim ołtarzu przedstawiony jest prawdopodobnie bóg Sol w otoczeniu czterech pór roku przedstawionych jako kobiety w nakryciach głowy z charakterystycznymi dla danych okresów elementami. Bóg ma natomiast koronę z promieniami Słońca. Rzeźba jest tak wykonana, że za obliczem bóstwa można było umieścić lampkę albo świeczkę, której światło wydostawało się przez usta, oczy i promienie korony.

Sol był bogiem sabińskim, którego kult Rzymianie przejęli wedle legend już w VIII w. p.n.e.

Na zabytku jest też częściowo zatarta inskrypcja, która prawdopodobnie podaje imię dedykującego ołtarz Rzymianina i wymienia bóstwo. Naukowcy znaleźli też ślady czerwonej i białej farby, co wskazuje, że ołtarz był najwyraźniej pomalowany na jaskrawe kolory.

Badacze podkreślają, że zabytki są wyjątkowej jakości.

Zdjęcie ołtarza Mitry znajdziecie w BBC, a Sola na stronach władz East Lothian.