Koniec ery Hawassa?

Zahi Hawass, kierujący od 2002 r. egipską Najwyższą Radą Starożytności, a od niedawna minister ds. zabytków, powiedział w telefonicznej rozmowie z dziennikarką The New York Times, że nie zamierza wejść w skład nowego rządu.

Dzięki niezwykle częstej obecności w mediach Zahi Hawass stał się najbardziej znanym archeologiem świata. Na zdjęciu podczas wykopalisk w Taposiris Magna, maj 2010 r. Fot. Voice of America

W czwartek 3 marca do dymisji podał się premier Ahmed Szafiq. Armia, która kontroluje obecnie sytuację w kraju, zadanie stworzenia nowego rządu powierzyła Essamowi Szarafowi.

Hawass był blisko związany z Hosni Mubarakiem, obalonym prezydentem Egiptu. W ostatnich tygodniach był mocno krytykowany, m.in. za zdarzenia w muzeum egipskim. Pojawiły się też oskarżenia o korupcję. Sam Hawass stwierdził jednak, że rezygnuje ze swojej funkcji, ponieważ nie jest w stanie zapewnić bezpieczeństwa egipskim zabytkom (czytaj: Egipskie zabytki wciąż nie są bezpieczne)

Na razie nie wiadomo kto miałby zastąpić Hawassa. Ekspert, z którym rozmawiał „The New York Times”, wyraził obawy, że odejście słynnego szefa egipskich starożytności może znacznie pogorszyć sytuację, gdyż rabusie odczytają to jako sygnał, że nikt już nie kontroluje ochrony zabytków.

Hawass od lat był symbolem egiptologii, co zawdzięczał w dużej mierze wielkiej dbałości o obecność w programach telewizyjnych poświęconych zabytkom znad Nilu i ogromnej kontroli nad informacjami o nowych odkryciach. Ekipy badawcze nie mogły o nich informować bez zgody, a często i udziału szefa Najwyższej Rady Starożytności. Od lat zachodni archeolodzy zarzucali mu, że kradnie w ten sposób medialną chwałę z nowych znalezisk. Czynili to jednak nieoficjalnie, gdyż nikt nie chciał się narazić osobie od której zależał los wszystkich wykopalisk nad Nilem.

Hawass zasłynął również z bezkompromisowej walki o sprowadzenie nad Nil licznych zabytków, które wedle jego oceny opuściły Egipt nielegalnie. Najgłośniejsza jest sprawa przechowywanego w Niemczech posągu królowej Nefrete, ale lista takich zabytków jest o wiele dłuższa. Jednym z największych sukcesów było zmuszenie Luwru do zwrotu malowideł, które rabusie wycięli niegdyś z grobowca TT15 w Luksorze. By tego dokonać, Hawass wstrzymał wszelką współpracę z francuskim muzeum i zawiesił jego badania w Egipcie.

Hawass stał również za szeroko zakrojonymi badaniami królewskich mumii z czasów słynnych faraonów Echnatona i Tutanchamona. Ich wyniki wywołały wielką sensację, ale budzą wątpliwości części ekspertów.