Tyrannosaurus rex: hiena epoki dinozaurów

Przez dziesięciolecia wielki Tyranosaurus rex był symbolem drapieżnych dinozaurów i gadzim odpowiednikiem króla zwierząt lwa. Jednak w ostatnich latach naukowcy coraz częściej psuli mu wizerunek oskarżeniami o padlinożerstwo. Niedawno w PLoS One ukazała się kolejna praca poświęcona temu zagadnieniu. Jej autorzy porównują słynnego dinozaura do hieny.

Amerykańscy badacze powołują się na wyniki liczenia dinozaurów, których kości znaleziono w skałach formacji Hell Creek w stanie Montana datowanej na 95-65 mln lat temu. – W naszym spisie T. rex znalazł się bardzo wysoko, dorównując liczebnością roślinożernemu Edmontosaurus, którego wielu uważało za główną zwierzynę łowną tego tyranozaura. To oznacza, że nie był gepardem ani lwem. Był bardziej jak hiena – komentuje John Horner, paleontolog z muzeum w Bozeman (Montana, USA) i profesor Uniwersytetu Stanu Montana.

Porównanie z hieną wynika z tego, że Tyrannosaurus rex był zbyt liczny, by jak klasyczne drapieżniki bazować jedynie na upolowanych przez siebie żywych zwierzętach. W ocenie badaczy był on najpewniej oportunistą w kwestii zdobywania pożywienia. Podobnie jak hieny czy sępy, jadł wszystko to, co do jedzenia się nadawało, włącznie z padliną.

Badacze powołują się na współczesne statystyki. Zazwyczaj populacja głównych drapieżników stanowi jedną trzecią bądź jedną czwartą populacji ich zwierzyny łownej. Oportunistów, takich jak hiena, może być natomiast dwa razy więcej niż głównego drapieżnika. – Jeśli policzy się wszystkie lwy, lamparty i gepardy w Serengeti, to wciąż będzie ich mniej niż hien, gdyż hieny mają dużo więcej źródeł pożywienia – tłumaczy Horner.

Formacja Hall Creek ma 100 m grubości i powierzchnię 1000 km kwadratowych. Badacze liczyli tylko szkielety składające się z co najmniej trzech kości. Wśród dużych dinozaurów najliczniejsze były triceratopsy – 72 szkielety, czyli 40 proc. całości. Na drugim miejscu znalazł się właśnie Tyrannosaurus rex – 44 szkielety (24 proc.). Trzecie miejsce zajął Edmontosaurus – 36 szkieletów (20 proc.). Na pozostałe 16 proc. złożyły się: Thescelosaurus (15 szkieletów), Ornithomimus (9) oraz Pachycephalosaurus i Ankylosaurus (po 2).

Cenzus wykazał też znaczący spadek różnorodności wśród dużych dinozaurów w ostatnim okresie ich istnienia. W warstwach sprzed 70-65 mln lat badacze znaleźli szczątki jedynie triceratopsów (23 szkielety), tyranozaurów i edmontozaurów (po 5 szkieletów).

Horner, J., Goodwin, M., & Myhrvold, N. (2011). Dinosaur Census Reveals Abundant Tyrannosaurus and Rare Ontogenetic Stages in the Upper Cretaceous Hell Creek Formation (Maastrichtian), Montana, USA PLoS ONE, 6 (2) DOI: 10.1371/journal.pone.0016574

Komunikat prasowy Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley.

Na zdjęciu: Czaszka szkieletu Tyrannosaurus rex nazwanego Sue. Zdjęcie na licencji Creative Commons. Autor: Scott Robert Anselmo.