Skąd się wzięli Polinezyjczycy?

Niby wszystko było już ustalone. Badania genetyczne, archeologiczne i językowe jasno wskazywały, że przodkowie Polinezyjczyków żyli na Tajwanie, skąd przez Filipiny i Melanezję dotarli z czasem aż do najbardziej odległych wysp Pacyfiku.

Tymczasem międzynarodowy zespół pod przewodnictwem naukowców z Uniwersytetu w Leeds stwierdził, że Polinezyjczycy w żadnym razie nie pochodzą z Tajwanu. Co więcej badacze doszli do tego wniosku w wyniku badań genetycznych.

Naukowcy przeanalizowali kompletne mitochondrialne DNA (mtDNA) 157 osób i fragmenty mtDNA 4750 osób z Azji Południowo-Wschodniej oraz Oceanii. Koncentrowali się na tzw. „polinezyjskim motywie” czyli linii genetycznej charakterystycznej dla mieszkańców Polinezji. Wcześniejsze badania wykazywały, że motyw ten pojawił się około 4 tysiące lat temu na Tajwanie. Autorzy najnowszych analiz uważają jednak, że miało to miejsce około 6 tysięcy lat temu w rejonie Archipelagu Bismarcka. Przodkami pierwszych „nosicieli” tego motywu są natomiast prehistoryczni mieszkańcy kontynentalnych Chin, a nie Tajwanu.

Skąd taka różnica w wynikach badań genetycznych? Kierujący zespołem z Leeds prof. Martin Richards tłumaczy, że dotąd brano pod uwagę tylko niewielkie fragmenty mtDNA, a tym razem badacze przyjrzeli się wielu kompletnym genomom. Oprócz tego udoskonalili też techniki datowania mutacji genetycznych (tzw. zegar molekularny).

– To oznacza, że możemy być pewni, że ludność polinezyjska – przynajmniej w linii żeńskiej – pochodzi od ludzi, którzy żyli na wyspach Archipelagu Bismarcka i na Papui Nowej Gwinei tysiące lat przed ich domniemaną migracją z Tajwanu – przekonuje Richards.

Badania lingwistyczne oraz archeologiczne wskazywały zaś na Tajwan, gdyż rzeczywiście przyszły stamtąd znaczne wpływy kulturowe. Zdaniem badaczy z Leeds ich źródłem jest niewielka grupa emigrantów, która zostawiła znikomy ślad genetyczny.

Wyniki badań ukazały się w „The American Journal of Human Genetics”.

Soares, P., Rito, T., Trejaut, J., Mormina, M., Hill, C., Tinkler-Hundal, E., Braid, M., Clarke, D., Loo, J., & Thomson, N. (2011). Ancient Voyaging and Polynesian Origins The American Journal of Human Genetics DOI: 10.1016/j.ajhg.2011.01.009

Komunikat prasowy Uniwersytetu w Leeds.

Komentarz

Dzieje badań genetycznych mieszkańców Polinezji pokazują, że wciąż trzeba podchodzić ostrożnie do wyników analiz DNA. Prowadzone na stosunkowo niewielkich próbkach i niepełnych genomach badania mogą zwodzić naukowców na manowce. Genetyka rozwija się jednak niezwykle szybko i niewątpliwie będzie dostarczała nam coraz więcej rzetelnych informacji o przeszłości.