Daktyle, rośliny strączkowe i jęczmień – oto co jedli neandertalczycy

Amerykańscy badacze zadali poważny cios popularnemu poglądowi, że neandertalczycy jedli tylko mięso. Ich bronią okazał się zaś kamień nazębny sprzed około 40 tysięcy lat.

Naukowcy dokładnie przebadali kamień pozyskany z neandertalskich zębów znalezionych w irackiej jaskini Szanidar i belgijskiej jaskini Spy. Wśród wielu substancji, które go tworzyły, znaleźli też fitolity oraz mikroskopijne ziarenka skrobi. Pochodziły one m.in. z daktyli, roślin strączkowych oraz dzikich zbóż, w tym np. jęczmienia.

W niektórych przypadkach ziarenka skrobi nosiły ślady gotowania i najpewniej nie była to rzadka praktyka. W kamieniu nazębnym jednego z mieszkańców jaskini Szanidar aż 42 proc. znalezionej skrobi nosiło ślady gotowania. Zdaniem naukowców procent tak przyrządzanych potraw był zapewne jeszcze wyższy, bo po pół godzinie gotowania ziarenek skrobi nie da się zidentyfikować i przez to nie znalazły się one w materiale, który naukowcy analizowali.

Jak podkreślają badacze ich odkrycie odsyła do lamusa hipotezę, że neandertalczycy wymarli, bo ich dieta opierała się na mięsie wielkich ssaków, w wyniku czego nie wytrzymali konkurencji z wszystkożernymi Homo sapiens, gdy wielkie ssaki (np. mamuty) zaczęły znikać z Europy.

Jednym z głównych dowodów na dominację mięsa wielkich zwierząt w diecie neandertalczyków, były niedawne chemiczne analizy kolagenu z kości naszych wymarłych kuzynów, które wykazały dietę bogatą w białko, a to kojarzone jest ze spożywaniem mięsa. Zdaniem amerykańskich badaczy część białka mogła jednak być pochodzenia roślinnego. Trzeba również pamiętać, że badany kolagen pochodził od neandertalczyków żyjących w północnej Europie, a tam dieta mięsna mogła mieć z powodu klimatu większe znaczenie, niż na Bliskim Wschodzie.

Badania Amerykanów dostarczają kolejnego bardzo silnego dowodu na to, że neandertalska dieta była zróżnicowana i niewiele różniła się od diety człowieka współczesnego. W ostatnich latach naukowcy znaleźli też dowody spożywania przez naszych wymarłych kuzynów owoców morza, a także polowania już przez ich przodków na kaczki. Wszystko to podważa twierdzenia, że neandertalczycy ograniczali się jedynie do łowów na wielkie ssaki.

Henry, A., Brooks, A., & Piperno, D. (2010). Microfossils in calculus demonstrate consumption of plants and cooked foods in Neanderthal diets (Shanidar III, Iraq; Spy I and II, Belgium) Proceedings of the National Academy of Sciences DOI: 10.1073/pnas.1016868108

Komunikat prasowy Uniwersytetu Jerzego Waszyngtona. O badaniach można też przeczytać w Scientific American.