Najstarsze szczątki Homo sapiens?

Osiem zębów, które izraelscy archeolodzy odkopali w jaskini Qesem (12 kilometrów od miasta Tel Aviv), może być najstarszymi znanymi nam szczątkami ludzi naszego gatunku.

Zęby z Qesem. Materiały prasowe Tel Aviv University

Badaniami zębów, które mogą mieć nawet 400 tys. lat, zajął się zespół naukowców z Izraela, USA i Hiszpanii. Analizy przeprowadzone z użyciem tomografu komputerowego i aparatury rentgenowskiej wykazały, że zęby są bardzo podobne do naszych. Mają również trochę elementów wskazujących na pokrewieństwo z neandertalczykami.

Badacze wskazują jednak, że konieczne są dalsze analizy, by zęby uznać za najstarsze szczątki Homo sapiens na świecie. W recenzowanej pracy poświęconej znalezisku, która ukazała się w American Journal of Physical Anthropology naukowcy zachowują daleko posuniętą ostrożność i piszą jedynie o podobieństwie odkrytych zębów do materiału z jaskiń Skhul i Qafzeh, gdzie znaleziono szczątki wczesnych Homo sapiens datowane na 120-80 tys. lat.

Jaskinię Qesem odkryto w 2000 r. Wiek stanowiska oceniany jest na około 400-200 tysięcy lat. W swoim recenzowanym artykule badacze podali jedynie to bardzo ogólne datowanie. Tymczasem media całego świata już informują w oparciu o wypowiedzi izraelskich archeologów, że zęby są dwa razy starsze niż najstarsze znane dotąd szczątki przedstawicieli naszego gatunku odkryte w Etiopii, które mają niecałe 200 tys. lat.

Media chętnie piszą również, że odkrycie może wywrócić do góry nogami naszą wiedzę o ewolucji człowieka. Jest to oczywiście możliwe, ale należy pamiętać, że nawet jeśli znalezione zęby są najstarszymi znanymi szczątkami Homo sapiens, to nie oznacza to, że gatunek ten powstał poza Afryką.

Należy też pamiętać, że Homo sapiens nie powstał w wyniku jakiegoś nagłego skoku, ale powolnych zmian i granica między naszym gatunkiem, a tym który go poprzedzał, jest płynna. Poza tym człowiek o zębach bardzo podobnych do naszych, inne cechy mógł mieć prymitywniejsze i niekoniecznie musiał być już Homo sapiens.

Hershkovitz, I., Smith, P., Sarig, R., Quam, R., Rodríguez, L., García, R., Arsuaga, J., Barkai, R., & Gopher, A. (2010). Middle pleistocene dental remains from Qesem Cave (Israel) American Journal of Physical Anthropology DOI: 10.1002/ajpa.21446

Nie znalazłem ogólnodostępnego materiału na ten temat, który mógłbym z czystym sumieniem polecić. W zasadzie wszystkie medialne relacje idą dalej, niż badacze w swoim recenzowanym materiale, albo podają bardzo ogólnikowe informacje. Najpełniejszy artykuł znalazłem w Jerusalem Post (jest zdjęcie). Jego autor stwierdza jednak bez żadnych wątpliwości, że odkryto najstarsze szczątki człowieka współczesnego. Na stronie Daily Telegraph możecie zaś obejrzeć krótki filmik.