Najstarsze narzędzie z ludzkiej kości

Co najmniej 50 tys. lat temu neandertalczycy żyjący w schronisku skalnym w miejscu zwanym obecnie La Quina używali narzędzia z kości człowieka do wytwarzania wyrobów z kamienia. To najstarszy znany nam przypadek stosowania przedmiotu z ludzkiej kości. Jest to jednocześnie pierwszy znany przypadek takiego wykorzystania szczątków człowieka przez ludzi nie należących do naszego gatunku.

La Quina znajduje się w południowo-zachodniej Francji. Narzędzie wykonane z fragmentu ludzkiej czaszki odkryto tam już w 1926 r., ale ze względu na niewielkie rozmiary kości nie przywiązano do niej wielkiej wagi. Jej prawdziwe przeznaczenie wyszło na jaw niedawno, gdy za dokładne analizy wykopanych dawno temu neandertalskich szczątków wzięli się specjaliści z niemieckiego instytutu Maksa Plancka i Uniwersytetu Bordeaux we Francji.

Badania wykazały, że na niewielkim fragmencie najpewniej neandertalskiej czaszki znajdują się takie same ślady, jak na dziesiątkach kościanych narzędzi z tego samego stanowiska, których nasi wymarli kuzyni używali do dokładnego wykańczania brzegów kamiennych narzędzi. Fragment czaszki ma też podobny kształt i rozmiary, jak te narzędzia.

Badacze podkreślają, że na razie nie ma dowodów pozwalających rozstrzygnąć, czy neandertalczycy z La Quina zrobili narzędzie z kości pobratymca celowo (np. z powodów rytualnych), czy też ludzkie kości były przez nich traktowane tak samo jak zwierzęce.

Najstarszymi dotąd przedmiotami ze szczątków człowieka były przedziurawione zęby sprzed około 30-34 tys. lat wykorzystywane zapewne jako wisiorki albo paciorki. Je również znaleziono w południowo-zachodniej Francji.

Wyniki badań ukazały się w „Journal of Human Evolution”.

Verna, C., & d’Errico, F. (2010). The earliest evidence for the use of human bone as a tool Journal of Human Evolution DOI: 10.1016/j.jhevol.2010.07.027

Dostępny jest też artykuł w Live Science.