Niepełnosprawny 45-latek sprzed pół miliona lat

Niedawno pisałem o badaniu dziejów współczucia i przykładach opieki nad niepełnosprawnymi wśród wymarłych już gatunków ludzi. W najnowszym „PNAS” hiszpańscy badacze opisali odkrycie, które staje się niezwykle ważnym uzupełnieniem tamtego wpisu.

Wśród tysięcy szczątków praludzi wykopanych w Atapuerca w Hiszpanii znalazły się miednica i dolna część kręgosłupa mężczyzny z gatunku Homo heidelbergensis, który zmarł około pół miliona lat temu w wieku 45 lat. To dla naukowców wielki skarb, gdyż nigdy dotąd nie odkryli tak starych kości człowieka, którego można uznać za sędziwego.

Mężczyzna był jednak nie tylko bardzo stary, jak na swe czasy, ale był też poważnie schorowany. Deformacja kręgosłupa obdarzyła go garbem, uniemożliwiała sprawne chodzenie i noszenie dużych ciężarów. Współcześni ludzie z podobnymi zwyrodnieniami odczuwają wielki ból. Antropolodzy uważają również, że prehistoryczny starzec najpewniej wspierał się laską, nie mógł samodzielnie polować i był uzależniony od pomocy innych członków grupy.

Badacze unikają jednak mówienia, że był dla swych bliskich ciężarem. Zdaniem naukowców mężczyzna, któremu nadali imię Elvis, prawdopodobnie był bardzo cennym członkiem grupy, gdyż podczas swojego długiego życia zgromadził ogromną wiedzę i doświadczenie, czym mógł się dzielić z innymi.

Odkrycie pokazuje, że Homo heidelbergensis, którzy są przodkami neandertalczyków, w pełni zasługują na miano ludzi. Szczątki Elvisa są świadectwem, że łączyły ich silne więzi społeczne i nie było im obce współczucie. Obraz prymitywnego, półdzikiego jaskiniowca staje się coraz bardziej nieprawdziwy.

Bonmati, A., Gomez-Olivencia, A., Arsuaga, J., Carretero, J., Gracia, A., Martinez, I., Lorenzo, C., Bermudez de Castro, J., & Carbonell, E. (2010). Middle Pleistocene lower back and pelvis from an aged human individual from the Sima de los Huesos site, Spain Proceedings of the National Academy of Sciences DOI: 10.1073/pnas.1012131107

O odkryciu można też przeczytać m.in. w NewScientist i Discovery News.