Polscy archeolodzy przebadali starożytne łaźnie legionowe w Bułgarii

Łaźnie sprzed dwóch tysięcy lat należące do rzymskiego legionu odkryli i przebadali w Bułgarii archeolodzy z Ośrodka Badań nad Antykiem Europy Południowo-Wschodniej UW pod kierunkiem prof. Piotra Dyczka. Obiekt w Novae, o powierzchni blisko 1 ha, to jeden z największych i najlepiej rozpoznanych starożytnych kompleksów łaziebnych Starego Świata.

Łaźnię wznieśli wspólnym wysiłkiem żołnierze I legionu Italskiego, którego stemple widnieją na użytych do budowy elementach ceramicznych, m.in. dachówkach i płytach.

– Odkryliśmy kolejne dowody na to, że łaźnia ok. roku 80 uległa częściowemu zniszczeniu w wyniku trzęsienia ziemi. Odsłoniliśmy kolejne odcinki dużego pęknięcia tektonicznego, które przebiegało przez systemy hypokaustycznej płyty podłóg. W wyniku tej katastrofy i rozszczelnienia systemów hypokaustycznych część łaźni uległa spaleniu – wyjaśnia prof. Dyczek.

Archeolodzy ustalili, że naprawę łaźni wykonywano pośpiesznie używając różnych dostępnych materiałów zastępczych, np. ceramicznych rur wodociągowych. Gorszej jakości była także zaprawa, z której wykonano kolejną podłogę w piwnicach hypokaustycznych, z mniejszą dbałością poprawiono tynki naścienne i malowidła.

– Generalny plan łaźni flawijskiej z Novae odbiega od znanych z innych obszarów Imperium Rzymskiego term legionowych. Łaźnia ma bardzo duże rozmiary – zajmuje prawie 1 ha powierzchni. Jej plan nawiązuje bardziej do planu wytwornych łaźni cywilnych niż z założenia bardziej skromnych i praktycznych łaźni wojskowych – tłumaczy archeolog.

Przebadane łaźnie były nadspodziewanie bogato ozdobione stiukami, malowidłami ściennymi. Elementy obramowań otworów wejściowych i dekoracje ścian wykonano z białego i kolorowego marmuru.

W skrzydle zachodnim zlokalizowano pomieszczenia recepcyjne, o czym świadczą liczne fragmenty luksusowych naczyń szklanych: czarki żeberkowe, pucharki, szklany czerpak do wina czy lampy wolutowe.

W czasie tegorocznej kampanii wykopaliskowej – oprócz danych dotyczących układu architektonicznego i sposobu budowania łaźni – badacze uzyskali także znaczną liczbę zabytków ruchomych pochodzących z 2. połowy I w.n.e, w tym zachowane w całości lampy wolutowe, liczne sprzączki, fragment hełmu, wczesne fibule, naczynia terra sigllata i szklane oraz zestaw dobrze datowanych wczesnych stempli legionu I Italskiego.

Tekst pochodzi z serwisu Nauka w Polsce. Zdjęcia.