Polacy oszacowali wiek mitochondrialnej Ewy

Mitochondrialna Ewa, czyli ostatni żeński wspólny przodek wszystkich współczesnych ludzi, żyła 200 tys. lat temu – ustalili polscy naukowcy.

Rezultat osiągnięty przez badaczy z Politechniki Śląskiej w Gliwicach i Uniwersytetu Rice’a w Teksasie (USA) nie jest oczywiście żadnym zaskoczeniem. Na mniej więcej taki wiek mitochondrialnej Ewy wskazywały wcześniejsze analizy. Jednak jak podkreślają naukowcy, jest to najmocniejsza analiza statystyczna poświęcona temu problemowi.

Krzysztof A. Cyran i Marek Kimmel przeanalizowali za pomocą symulacji komputerowych 10 modeli genetycznych, by uzyskać jak najpewniejszy wynik. Modele te charakteryzowały się różnymi założeniami dotyczącymi m.in. wielkości ludzkiej populacji.

– Nasze analizy kładą nacisk na konieczność uwzględniania przypadkowej natury procesów kształtujących populacje, takich jak ich wzrost i wymieranie – komentuje Marek Kimmel, profesor statystyki Uniwersytetu Rice’a i Politechniki Śląskiej. W jego ocenie stosowane dotąd klasyczne modele nie uwzględniają w pełni takich przypadkowych procesów.

Jak się okazało, wszystkie przeanalizowane przez Polaków modele dały podobne wyniki, co znacznie wzmocniło hipotezę, że ostatni wspólny żeński przodek wszystkich ludzi żył 200 tys. lat temu.

Wyniki polskich analiz opublikowano w „Theoretical Population Biology”.

Cyran, K., & Kimmel, M. (2010). Alternatives to the Wright–Fisher model: The robustness of mitochondrial Eve dating Theoretical Population Biology DOI: 10.1016/j.tpb.2010.06.001

Łatwiej dostępne materiały to komunikat prasowy Uniwersytetu Rice’a i depesza PAP.

W depeszy PAP używany jest termin „pramatka”. Nie jest on zbyt trafny, gdyż w czasach mitochondrialnej Ewy z pewnością żyło więcej kobiet i geny wielu z nich również wciąż w sobie nosimy. Analizy dotyczą bowiem wyłącznie DNA mitochondrialnego, które stanowi jedynie małą cząstkę wszystkich genów ludzi. Złożone z ponad 20 tysięcy genów DNA jądrowe jest jak na razie zbyt duże i skomplikowane, by prowadzić takie komputerowe analizy. DNA mitochondrialne ma zaś tylko 37 genów i dlatego badacze chętnie z niego korzystają w badaniach ludzkiej przeszłości. Wiek mitochondrialnej Ewy nie wyznacza również początku naszego gatunku. Jest ona bowiem ostatnim wspólnym żeńskim przodkiem wszystkich żyjących obecnie ludzi, a nie najstarszym takim przodkiem.