Skarb monet odkopano na warszawskiej starówce

1211 monet ze stopu srebra i miedzi ważących trochę ponad 4 kg znaleźli archeolodzy w środę w piwnicach Muzeum Historycznego m.st. Warszawy na Starym Mieście. Odkryte numizmaty pochodzą z lat 1663–1702 r.

Szóstaki ze skarbu (fot. Z. Kubiatowski)

– Okoliczności odkrycia były dość specyficzne – wyjaśniał na piątkowej konferencji prasowej Ryszard Cędrowski, archeolog, który wykonuje prace w piwnicach muzeum. Monety kryły się pod brukiem z połowy XVIII w. w nienaruszonych warstwach z XVII i XVIII w. Po rozebraniu bruku, który będzie po zakończeniu badań na nowo ułożony, archeolodzy natknęli się na fragmenty dzbana wykonanego ze staliwa. – Obok niego pokazał się zielonkawy nalot – opisuje moment znalezienia skarbu archeolog. – Okazało się, że to są monety.

Znajdowały się one w płóciennym woreczku. Jego fragmenty zachowały się dzięki rdzy z naczynia, która związała część materiału. Dodatkowo trzy monety były przyklejone do naczynia, a jedna znajdowała się w środku. – Mieliśmy jedyną w swoim rodzaju możliwość znalezienia pełnego skarbu – cieszy się Ryszard Cędrowski. Jak powiedział, odnalezienie całego skarbu w ziemi to ewenement.

Odkryty skarb tworzy 1211 monet – szóstaki, orty (moneta wartości 1/4 talara) i tymfy (srebrne monety z połowy XVII w.). Najstarsza z nich to ort Jana II Kazimierza z 1663 r., a najmłodsza to moneta Augusta II z 1702 r. Ponadto w skarbie znajdują się także monety Jana III Sobieskiego, króla Pruskiego Fryderyka Wilhelma i arcyksięcia Austrii Leopolda VI. – Ilość monet i ciężar sugerują, że jest to jednostka rozliczeniowa – tłumaczy archeolog. – Tak jak obecnie w bankach dają banknoty w banderoli.

Skarb w pełnej okazałości. W kopertach leżą charakterystyczne pojedyncze egzemplarze monet (fot. Z. Kubiatowski)

Archeolodzy uważają, że monety zostały zakopane po 1702 roku – Prawdopodobnie złożono go w czasie wojny północnej, kiedy Warszawa przechodziła z rąk Sasów (Augusta II) w ręce Szwedów (Karola XI) albo wojsk Stanisława Leszczyńskiego – wyjaśnia Ryszard Cędrowski. – Właściciel kamienicy, bądź właściciel skarbu, musiał schować część swojego kapitału i potem już go nie znalazł.

Co ciekawe, dzięki dokumentom historycznym, dokładnie wiemy, do kogo należała kamienica w tamtym czasie. W 1680 roku ówczesny właściciel Piotr Korycki gruntownie przebudował kamienicę. W 1703 roku budynek przeszedł w ręce greckiego winiarza Krzysztofa Kisza, a następnie około 1713 roku zajęli go jezuici. Badacze sugerują, że skarb mógł należeć do winiarza.

1206 monet ze skarbu (fot. Z. Kubiatowski)

Obecnie odkryty skarb nie jest pierwszym zbiorem monet znalezionym na Starym Mieście. Podczas odbudowy po II wojnie światowej odnaleziono kilkaset monet, które obecnie znajdują się w Muzeum Historycznym.

– Ewenementem jest także fakt, że – o ile się orientuję – jest to drugie znalezisko typu skarb w Polsce, które zostało odkryte w trakcie badań archeologicznych – mówił podczas konferencji Cędrowski.

–To przedsmak tego co jest tutaj gdzieś pochowane – komentował wiceprezydent Warszawy Włodzimierz Paszyński.

Skarb odkryto podczas remontu zabytkowych piwnic prowadzonego w ramach projektu „Renowacja i adaptacja na cele kulturalne piwnic Staromiejskich Warszawy na obszarze wpisu na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO”. W wyniku projektu powstanie „Szlak Kulturalny Piwnic Staromiejskiej Warszawy” umożliwiający dostęp do oryginalnych fragmentów budowli. Zaś sam skarb po badaniach numizmatycznych i konserwacji trafi do Muzeum, w którego piwnicach go znaleziono.

Na zdjęciu: Podczas prezentacji dla mediów skarb posiadał osobistą ochronę w postaci funkcjonariusza Straży Miejskiej (fot. Z. Kubiatowski)

Tekst: Julia Chyla. Red.: WP