Nowy gatunek człowieka? Na razie mamy tylko malutką kość

Znaleziona w Rosji najmniejsza kość palca dłoni (dokładnie paliczek dalszy, czyli ostatnia kostka licząc od nadgarstka) wywołała właśnie dużą sensację wśród paleoantropologów. A dokładnie wywołało ją uzyskane z niego mitochondrialne DNA.

Jak się okazało w wyniku badań genetycznych, kość, która wedle ustaleń archeologów ma około 48-30 tys. lat, nie należy ani do Homo sapiens, ani do neandertalczyka. To oznacza, że w w środku Azji żył wówczas jeszcze jeden przedstawiciel rodzaju Homo.

Niewielką kość znaleźli w 2008 r. rosyjscy archeolodzy w jaskini Denisowa w górach Ałtaj na południu Syberii. Nie uznali jej za nic niezwykłego, ale udostępnili znalezisko genetykom z Instytutu Maxa Plancka w Lipsku (Niemcy), którzy poprosili wiele zespołów badawczych o dostarczanie szczątków dawnych ludzi na potrzeby badań DNA.

I to właśnie badania pozyskanego z kości mtDNA dostarczyły sensacyjnych wyników. Badacze przeprowadzili porównania z materiałem genetycznym ludzi współczesnych (54 żyjących w naszych czasach i jednego sprzed 30 tys. lat), sześciu neandertalczyków i dwóch szympansów. mtDNA neandertalczyka różni się od naszego średnio w 202 nukleotydach, a tymczasem mtDNA kości z Denisowej okazało się mieć średnio 385 innych nukleotydów. W przypadku szympansiego mtDNA różnica ta wynosi aż 1462.

Z analiz genetyków wynika, że wspólny przodek „człowieka z Denisowej”, nas i neandertalczyka żył około miliona lat temu. Przodkowie właściciela niezwykłego paliczka najpewniej opuścili Afrykę niezależnie od przodków neandertalczyka, a także od Homo erectus, którzy wyszli z Afryki 1,9 mln lat temu. To kolejny już dowód na wiele wyjść ludzi i ich przodków z Afryki.

Genetycy zapewniają, że wielokrotnie powtarzali analizy i o pomyłce nie może być mowy. Pracują teraz nad uzyskaniem z kości dużo dłuższego jądrowego DNA, które dostarczyłoby im znacznie więcej informacji o „człowieku z Denisowej”. (czytaj o wynikach tych badań)

Jeśli kolejne badania bądź znaleziska kości potwierdzą uzyskane dotąd wyniki, to naukowcy nadadzą nowemu człowiekowi nazwę gatunkową. Będzie to pierwszy przypadek zidentyfikowania nowego gatunku człowieka w wyniku badań genetycznych.

Abstrakt oryginalnej pracy badaczy opublikowanej właśnie w Nature. Materiał informacyjny redakcji Nature.