Skrajna głupota Onetu: najstarsze narzędzia mają 150 tys. lat

No i jak ludzie mają nie zgłupieć, skoro mamy tak wspaniałe „media”. Jestem już przyzwyczajony do daleko posuniętej ignorancji redaktorów portali ogólnotematycznych, ale taka głupota wstrząsnęła mną solidnie.

Otóż na głównej stronie portalu Onet w najważniejszych informacjach pojawił się tytuł: „Najstarsze ludzkie narzędzia? Mają 150 tys. lat”.

W rzeczywistości pierwsze bardzo prymitywne narzędzia, jakie znamy, mają około 2,5 mln lat. Są to narzędzia otoczakowe kultury oldowajskiej (olduwajskiej) znalezione w etiopskim regionie Afar (stanowiska Kada Hadar i Kada Gona). Ich twórcą był prawdopodobnie Homo habilis, czyli człowiek zręczny.

Na rysunku: Kamienne narzędzie kultury oldowajskiej sprzed 1,85 mln lat odkryte w Dmanisi (Gruzja).

Informacja, której Onet dał tak absurdalny tytuł, dotyczy zaś odkrycia przez Czechów w Irbil w Iraku narzędzi sprzed 150 tys. lat. Są to co prawda najstarsze odnalezione narzędzia, ale tylko w tym rejonie północnego Iraku (informacja w Prague Daily Monitor – też niezbyt szczęśliwa, bo używa terminu settlement, czyli osada, podczas gdy nie ma informacji o odkryciu jakichkolwiek zabudowań).

Strach pomyśleć, że dla milionów Polaków Onet to główne źródło informacji.

Niektórzy z was pewno dostrzegli też na wklejonym fragmencie strony Onetu inny ciekawy tytuł „Odnaleziono mityczne ‚zaginione plemię’ Izraela”. W tym wypadku też nie jest on najszczęśliwszy, ale mieści się już w standardzie polskich portali. Chodzi mianowicie o lud Lemba z Południowej Afryki. Ma on wiele tradycji bliźniaczo podobnych do kultury żydowskiej i ustne podania o pochodzeniu od Żydów, którzy opuścili Izrael w starożytności. Testy brytyjskich genetyków wykazały obecność semickich genów wśród przedstawicieli tego ludu. Inna sprawa, że testy te przeprowadzono w 1996 r., a Onet teraz pisze o „odnalezieniu zaginionego plemienia Izraela”.

Onetowski tytuł nawiązuje do biblijnych zaginionych plemion Izraela. Było to 10 z 12 plemion Izraelitów, które w VIII w. p.n.e. Asyryjczycy wysiedlili w nieznanym kierunku. Zazwyczaj podaje się, że aż na dzisiejsze pogranicze Iranu i Afganistanu, ale nie ma dowodów na tak daleki zasięg władzy Asyrii. Nie mamy pojęcia co stało się z tymi ludźmi. Powstało wiele hipotez dotyczących ich losów. Niektóre grupy Żydów z Azji i Afryki (np. Felaszowie) twierdzą, że pochodzą od tych plemion. Do tradycji zaginionych plemion odwołują się też np. afgańscy Pasztunowie będący obecnie muzułmanami. Sprawę komplikuje to, że ze źródeł asyryjskich wynika, iż wysiedlenie dotyczyło najpewniej jedynie elity 10 plemion. Pozostali ich członkowie mogli zmieszać się z ludnością sprowadzoną do Izraela z innych terenów Asyrii i stracić swoją żydowską tradycję. Za potomków 10 plemion uznają się Samarytanie, których garstka po dziś dzień żyje w północnym Izraelu.

Reportaż BBC o ludzie Lemba, który zmylił redaktorów Onetu.