Pomarańczowe piórka dinozaura

Wszystkie rekonstrukcje dinozaurów, na które natraficie w książkach czy parkach jurajskich trochę kłamią. Naukowcy nie są bowiem w stanie określić koloru pradawnych gadów w oparciu o skamieniałe kości. Dlatego też barwy rekonstruowanych dinozaurów zależą głównie od widzimisię rekonstruktora. Ta smutna prawda dotyczy wszystkich dinozaurów z wyjątkiem dwóch…

Rewelacyjnie zachowana skamieniałość Sinosauropteryx. Był to malutki drapieżnik mniej więcej wielkości gołębia. Zdjęcie na licencji Creative Commons. Fot. Sam / Olai Ose / Skjaervoy.

W najnowszym „Nature” ukazały się wyniki badań skamieniałości dinozaura Sinosauropteryx należącego do teropodów (dwunożnych drapieżnych dinozaurów uznawanych za przodków ptaków). Znaleziono je w Chinach w 1996 r. i były to pierwsze skamieniałości dinozaura, w których naukowcy dopatrzyli się piór.

Teraz naukowcy z Wielkiej Brytanii, Irlandii i Chin dokonali czegoś, co jeszcze niedawno wydawało się kompletnie niemożliwe – ustalili kolor piór zwierzęcia sprzed 130-123 mln lat.

Dzięki użyciu elektronowych mikroskopów skaningowych naukowcy dostrzegli w piórach Sinosauropteryx melanosomy, czyli organella zawierające pigment zwany melaniną. Były one dwóch rodzajów, które występują u współcześnie żyjących zwierząt. Jeden odpowiada m.in. za czarne pasy zebr, a drugi można spotkać chociażby w rudych włosach ludzi.

Analiza rozłożenia odkrytych melanosomów pozwoliła naukowcom po raz pierwszy ustalić z dużym prawdopodobieństwem, jakie były kolory dinozaura. Okazuje się, że Sinosauropteryx miał pomarańczowo-czerwony grzbiet i ogon w paski. Ciemniejsze paski miały taki kolor jak grzbiet. Kolor jaśniejszych nie jest pewny.

Badacze zdołali też znaleźć melanosomy w piórach innego teropoda zwanego Sinornithosaurus. Okazuje się, że pióra te miały kolor od czerni do rdzawo-pomarańczowego.

Odkrycie melanosomów wzmacnia twierdzenia, że struktury pokrywające ciało Sinosauropteryx, to rzeczywiście pióra. Część naukowców uważa bowiem, że to jedynie skamieniała tkanka łączna. Jednak u ptaków melanosomy występują tylko w piórach, a nie w tkance łącznej.

Odkrycie dodaje też kolejny dowód na pochodzenie ptaków od pierzastych teropodów.

Oryginalna praca ukazał się w Nature. Dokładne omówienia i pierwsze rysunki dinozaurów w prawie na pewno prawdziwych barwach znajdziecie w Nature i National Geographic.