Szpital legionistów z Novae

Archeolodzy z Ośrodka Badań nad Antykiem Europy Południowo-Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego pod kierunkiem prof. Piotra Dyczka zakończyli kompleksowe wykopaliska w obrębie unikatowego rzymskiego szpitala w twierdzy I Legionu Italskiego w Novae (Bułgaria).

Budowla z Novae jest najlepiej zachowanym szpitalem antycznym w całym Imperium Rzymskim i jedynym odsłoniętym w całości. Dzięki temu Polacy znacznie wzbogacili nasza wiedzę o rzymskich szpitalach.

Badany budynek powstał na przełomie I i II w. n.e. i funkcjonował do pierwszych dziesięcioleci III w. n.e. Zajmował obszar 81,90 x 72,90 m. Dwa duże pomieszczenia blisko wejścia pełniły funkcję ambulatoriów i sal zabiegowych. Archeolodzy znaleźli tam resztki skalpeli, sondy, szkatuły, igły, haki czy też żelazne kautery do przypalania trudno gojących się ran.

W szpitalu mogło przebywać jednocześnie ok. 300 chorych legionistów. W izbach chorych Polacy odkryli wiele należących do nich przedmiotów i części uzbrojenia.

Archeolodzy zlokalizowali także szpitalną latrynę, z której jednorazowo mogło korzystać szesnastu pacjentów.

Centrum szpitala zajmował obszerny dziedziniec otoczony z czterech stron szerokim portykiem. Archeolodzy przypuszczają, że w centralnej części dziedzińca mieściła się kaplica poświęcona bóstwom leczniczym.

– Niewykluczone, że cały szpital stawał się niejako sanktuarium Eskulapa. Praktykowano tu zarówno obrzędy oficjalne, celebrowane w imieniu całego legionu, jak też prywatny kult bóstw uzdrowicielskich – uważa prof. Dyczek. Jego zdaniem, z dotychczasowych badań wyłania się całkiem nowy, religijny aspekt zagadnienia.

Dużo więcej informacji, zdjęcia i rekonstrukcje znajdziecie w Nauce w Polsce.