Pierwszy władca Copan przybył z daleka

Ponad 20 lat temu naukowcy wyczytali z odkrytej w Copan (północny Honduras) inskrypcji Majów, że pierwszy król miasta K’inich Yax K’uk’ Mo’ był obcym i został władcą w 426 r., ale przybył do Copan dopiero w następnym roku. Uczeni nie byli jednak pewni, czy jest to opis historycznego zdarzenia, czy też jedynie propaganda królewskiego rodu. Najnowsze badania izotopowe wskazują, że najwyraźniej chodzi jednak o historyczne wydarzenie.

Wielki plac w Copan. Fot. Talk2winik.

W latach 90. archeolodzy odkryli pod tzw. Akropolem w Copan pochówki ośmiu osób z czego trzy były niewątpliwie pochówkami królewskimi. Jeden z nich należał do 55-letniego mężczyzny, który spoczywał w imponującej komorze nazwanej Grobowiec Hunal. Jej położenie nie pozostawiało wątpliwości, że jest to najstarszy królewski grobowiec pod Akropolem. Archeolodzy obok kości znaleźli m.in. kilka dużych przedmiotów z jadeitu. Styl w jakim wykonano grobowiec oraz znaleziona w nim ceramika sugerowały, że był to człowiek o wielkiej władzy mający duże koneksje z Tikal (miasto Majów w środkowej Gwatemali) i Teotihuacan (miasto niedaleko współczesnej stolicy Meksyku, czyli leżące setki kilometrów na północ od terenów Majów). Archeolodzy uznali więc, że jest to najpewniej K’inich Yax K’uk’ Mo’.

W najnowszym „Journal of Anthropological Archaeology” ukazał się artykuł opisujący badania izotopów węgla, strontu i tlenu z odkrytych szczątków. Analizy izotopów zawartych choćby w szkliwie zębów pozwalają ustalić, w jakim rejonie taka osoba dorastała i żyła.

Izotopy z zębów mężczyzny uznanego za K’inich Yax K’uk’ Mo’ wykazały, że pochodzi on z tych terenów Majów, gdzie leżą Tikal i Caracol (kolejne duże miasto Majów w dzisiejszym Belize). Nie ma więc wątpliwości, że mężczyzna z Grobowca Hanul był „obcym”. Tym samym pasuje on doskonale do inskrypcji o pierwszym władcy Copan. Co więcej już w 2007 r., archeolog David Stuart z Uniwersytetu Teksaskiego w Austin zwrócił uwagę, że inskrypcja w Copan opisuje K’inich Yax K’uk’ Mo’ tytułem wskazującym, że był on pierwotnie panem Caracol.

Zdaniem autorów artykułu w „Journal of Anthropological Archaeology” K’inich Yax K’uk’ Mo’ prawdopodobnie urodził się w rejonie Caracol, a potem spędził jakiś czas w Tikal. Stamtąd wysłano go do Copan, by założył nową dynastię.

– Te odkrycia wzmacniają założenie, że państwo Copan powstało w ramach kolonizacji – komentuje współautor badań i odkrywca grobowca archeolog Robert Sharer z Uniwersytetu Pensylwanii w Filadelfii. – Ukazują nam one również koneksje między władcami Majów.

Jednak archeolodzy Arlen Chase i Diane Chase z uniwersytetu w Orlando na Florydzie, którzy prowadzą badania w Caracol, uważają, że pobyt K’inich Yax K’uk’ Mo’ w Tikal jest mało prawdopodobny i najpewniej przybył on bezpośrednio z Caracol.

Z ośmiu osób, których pochówki znaleziono pod Akropolem, jeszcze trzy przybyły spoza Copan i okolic. Ale kobieta, która prawdopodobnie była żoną K’inich Yax K’uk’ Mo’ pochodziła z tego miasta.

Na podstawie Science News i raportu Roberta Sharera z badań w Copan w latach 1995-97.