Polskie odkrycia nad Adriatykiem

Archeolodzy z Ośrodka Badań nad Antykiem Uniwersytetu Warszawskiego badali tego lata pozostałości antycznego miasta w czarnogórskim Risan.

Widok na Risan i Zatokę Kotorską

Miasto znane w starożytności pod grecką nazwą Rhizon i rzymską Risinium było w III-II wieku p.n.e. najważniejszym ośrodkiem nad Zatoką Kotorską i kluczową fortecą Ilirów, którzy specjalizowali się wówczas w pirackich atakach na greckie i rzymskie statki. To w nim rezydowała królowa Teuta, która zasłynęła przegraną wojną z Rzymem. Z czasem miasto weszło w skład rzymskiego imperium, a później Bizancjum.

Polacy odsłonili w tym roku dużą część insuli (kwartału mieszkalnego), której mury datują na okres od III wieku p.n.e. do III wieku n.e. – Przeprowadzone badania archeologiczne dowiodły, że na odsłoniętym obszarze przez cały okres hellenistyczny aż do III wieku n.e. układ architektoniczny był zbieżny z grecką zabudową miast – opowiada prof. Piotr Dyczek, kierownik badań.

Badania ujawniły, że stojący w tym miejscu dom był budowlą piętrową. Fundamenty oraz dolną część ścian do wysokości ok. 1 m wzniesiono ze starannie obrobionych płyt wapienia, a górne fragmenty ścian z dużych suszonych cegieł.

W budynku Polacy odkryli w większości dekorowane amfory typu greckiego i grecko-italskiego oraz parędziesiąt korków do amfor. Archeolodzy znaleźli też fragmenty pitosów oraz żaren, wykonane z brązu gwoździe i lampę oliwną.

Najciekawszym znaleziskiem są monety tajemniczego króla Ballaiosa. Milczą o nim źródła pisane, ale znaleziono już w Risan łącznie około 2000 monet z jego imieniem. Zdaniem naukowców panował on aż 30 lat w II wieku p.n.e. Polacy liczą, że znalezione przez nich monety pozwolą na dokładniejsze datowanie panowania tego iliryjskiego władcy.

Badacze ustalili też, że na ruinach domów hellenistycznych powstała w czasach rzymskich całkiem inna zabudowa, ale współczesna działalność gospodarcza spowodowała jej niemal całkowite zniszczenie.

Polacy prowadzili też badania ruin rzymskiej świątyni, gdzie znaleźli unikatowy detal architektoniczny w postaci głowy kariatydy, czyli podpory kamiennej w kształcie postaci kobiecej. Archeolodzy ustalili też lokalizację najpewniej monumentalnej bramy w fortyfikacjach miejskich, przez którą wiodła droga na akropolis.

Więcej o odkryciach Polaków i zdjęcia w Nauce w Polsce.