We Włocławku znaleziono fundamenty romańskiej katedry?

Na romańskie fundamenty, które mogę być pozostałościami wczesnośredniowiecznej katedry natrafili archeolodzy na podwórku kamienicy we Włocławku.

Włocławek_pochówki bez trumien w poblizu fundamentów

Pochówki odkryte w pobliżu romańskich fundamentów. Fot. Artur Ginter

Na ślady pierwszej włocławskiej katedry archeolodzy polowali już od lat 50. XX w. Kolejne badania zmniejszały obszar, na którym powinna się znajdować. W końcu pozostał jedynie teren zajmowany przez kompleks kamienic wznoszących się na posesjach Gdańska 1, Bulwary im. Marszałka Józefa Piłsudskiego 28 i Bednarska 2, pod którymi znajdował się wczesnośredniowieczny cmentarz.

We wrześniu tego roku archeolodzy wkroczyli na podwórze kamienic i założyli wykopy. Badaniami kierowali dr Janusz Pietrzak i mgr inż. Artur Ginter – naukowcy z Uniwersytetu Łódzkiego.

Archeolodzy natrafili na liczne groby wspomnianego już cmentarzyska. Pochówki były przemieszane, gdyż groby często wkopywano jedne w drugie.

włocławek_pochówek w trumnie

Pochówek w świetnie zachowanej trumnie z desek. Fot. Artur Ginter

Niespodzianką była świetnie zachowana, zbita gwoździami trumna z desek, którą odsłonięto w jednym z grobów. Zdaniem archeologów odkrycie świadczy świadczy o pochowaniu w tym miejscu osób znaczących dla tamtej społeczności, gdyż pochówek w trumnie nie był wtedy powszechny. Zmarli zgodnie z tradycją chrześcijańską chowani byli głowami na zachód.

Największą sensacją było jednak uchwycenie tak długo poszukiwanych romańskich murów. W wykopach ukazały się dwa potężne relikty fundamentów z wczesnego średniowiecza.

Archeolodzy wstępnie zakładają, że są to pozostałości pierwszej murowanej katedry włocławskiej. Zbudowano ją w miejscu, które wykorzystywano osadniczo już w połowie XI wieku. Do jej zniszczenia doszło w 1329 r. w czasie najazdu krzyżackiego.

romanskie fundamenty

Odsłonięte romańskie fundamenty. Fot. Artur Ginter

O tym, czy mamy do czynienia z budowlą kilkufazową, czy z dwoma romańskimi budowlami, rozstrzygną przyszłoroczne badania, na dziedzińcu i w piwnicach kamienic.

W trakcie tegorocznych badań na terenie cmentarzyska archeolodzy znaleźli 1063 zabytki z ceramiki, metali, drewna i szkła. Odkryte szkielety badają obecnie antropolodzy.

Dr Janusz Pietrzak i mgr inż. Artur Ginter prowadzili też w tym roku badania na terenie włocławskiego browaru Bojańczyka. Odkryli tam m.in. pozostałości obiektów gospodarczych i materiału ruchomego (głównie ceramiki) związanego z kulturą pomorską z IV-II w. p.n.e, a także ślady osadnictwa wczesnośredniowiecznego.

To jednak nie koniec odkryć łódzkich archeologów. Na terenach leżącej na prawym brzegu Wisły wsi Zarzeczewo zespół, którym kierowała dr Aldona Andrzejewska, zidentyfikował ślady grodziska i osady z XI-XIII w. Zdaniem archeologów bardzo możliwe, że są to pozostałości najwcześniejszego Włocławka. Dopiero w XII w. miasto przeniesiono na lewy brzeg Wisły, gdzie zbudowano pierwszą murowaną katedrę.

Badania dofinansowało Stowarzyszenie Naukowe Archeologów Polskich Oddział w Łodzi i Uniwersytet Łódzki.

Na podstawie materiałów udostępnionych przez Artura Gintera.