Najmniejszy dinozaur Ameryki Północnej

Szczątki malutkiego dinozaura ważącego mniej niż kilogram zidentyfikowano w zbiorach Muzeum Historii Naturalnej w Los Angeles.

Skamieniałe kości dinozaura nazwanego teraz Fruitadens haagarorum odkryto w 1979 r. w Kolorado. Były to fragmenty czaszki, kręgosłupa oraz przednich i tylnych kończyn. Jednak dopiero niedawne badania ujawniły, że jest to nieznany gatunek, a największe jego kości w zbiorach muzeum należą do osobników dorosłych.

Fruitadens żył 150 mln lat temu. Z wyprostowanym ogonem miał do 70 cm długości. Zdaniem naukowców był wszystkożerny – podstawę jego diety stanowiły rośliny, jaja i owady. Zdradziły to jego niecodzienne zęby. Malutki dinozaur ma zarówno ostre kły, jak i szerokie zęby trzonowe. Taka specjalizacja zębów jest u gadów niezwykle rzadka.

Ostatnią niespodzianką, jaką kryły niepozorne kostki, jest to, że odkrywane dotąd dinozaury o długości mniejszej niż metr były teropodami (podrząd dinozaurów z rzędu dinozaurów gadziomiednicznych), a tymczasem Fruitadens należy do rzędu dinozaurów ptasiomiedniczych.

– Jeśli dinozaury były tak zróżnicowane, to kto wie, jak zadziwiające istoty czekają jeszcze na odkrycie – komentuje Richard Butler, który kierował badaniami malutkiego dinozaura.

Dotąd najmniejszym opisanym dinozaurem Ameryki Północnej był Albertonykus borealis, który osiągał wielkość kury.

Na podstawie National Geographic i BBC, które dały ilustracje porównujące Fruitadens z czaszką T. Reksa i z człowiekiem, a także zdjęcie trzymanej w palcach malutkiej szczęki zwierzaka. Skorzystałem też z artykułu opublikowanego w „Proceedings of the Royal Society B„, gdzie znajdziecie m.in. wiele bardziej fachowych ilustracji.

Choć Fruitadens był najmniejszy w Ameryce Północnej, to nie brak znanych nam dinozaurów, od których jest kilka razy cięższy. W Chinach odkryto już gatunki, których dorosłe osobniki ważyły zdaniem naukowców mniej niż ćwierć kilograma. Są to opisany niedawno na Archeowieściach Anchiornis huxleyi, który ważył ok. 110 g oraz Epidexipteryx hui o masie około 165 g (na ilustracji poniżej).

Epidexipteryx_BW

Ilustracja na licencji Creative Commons. Autor: Arthur Weasley