To nie klimat doprowadził do wymarcia neandertalczyków

To nie warunki klimatyczne, ale ekspansja Homo sapiens stoi za wymarciem neandertalczyków – przekonuje zespół naukowców z USA, Francji i Południowej Afryki w artykule opublikowanym w PLoS ONE.

Przyczyny zniknięcia neandertalczyków są przedmiotem naukowych dyskusji od dziesiątków lat. Dominują dwie teorie. Według pierwszej do zagłady naszych kuzynów doprowadził klimat. Według drugiej neandertalczycy zniknęli, bo nie wytrzymali konkurencji ze strony naszych przodków, którzy przybyli do Europy trochę ponad 40 tysięcy lat temu.

Naukowcy zebrali dane dotyczące klimatu od ok. 43 do 36,5 tys. lat temu, a także informacje o stanowiskach archeologicznych z tego okresu, na których znaleziono ślady neandertalczyków i Homo sapiens. Te dane pozwoliły uczonym ustalić jakie tereny były dogodne dla obu populacji w wybranym okresie. Wykorzystali do tego algorytmy służące do przewidywania różnorodności ekosystemów.

Na początku badanego okresu neandertalczycy zamieszkiwali prawie całą Europę. Pod jego koniec już tylko Iberię. Tymczasem symulacje komputerowe wykazały, że dogodne dla neandertalczyków warunki panowały wówczas w zasadzie na całym kontynencie. Na ilustracji poniżej kolorem czerwonym zaznaczono obszary, które wedle wszystkich 10 zastosowanych modeli były korzystne dla neandertalczyków w okresie 38,6-36,5 tys. lat temu. Kółkami oznaczono zaś stanowiska archeologiczne z tego okresu wiązane z naszymi kuzynami.

fetchobject

Credit: Banks WE, d’Errico F, Peterson AT, Kageyama M, Sima A, et al. (2008) Neanderthal Extinction by Competitive Exclusion. PLoS ONE 3(12): e3972. doi:10.1371/journal.pone.0003972

Zdaniem naukowców tym, co zepchnęło neandertalczyków do Iberii, nie był więc klimat, ale zajmujący coraz większe terytorium Homo sapiens. Dane archeologiczne wskazują, że do tej części Europy nasi przodkowie wkroczyli później. Możliwe, że powstrzymał ich krótkotrwały okres surowszego klimatu.

Zepchnięci do Hiszpanii neandertalczycy żyli tam jeszcze przez około 10 tysięcy lat, ale w końcu wymarli. Wedle badań opublikowanych w Nature w 2007 roku także za ten ostateczny cios nie można winić klimatu.