Prehistoryczni łowcy z Mirkowic

Dzięki interdyscyplinarnym badaniom prehistorycznych zabytków z Mirkowic koło Wągrowca prowadzonym przez dr. Jacka Kabacińskiego z Instytutu Archeologii i Etnologii PAN w Poznaniu, zrekonstruowano środowisko, w którym mieszkali ludzie blisko 15 tysięcy lat temu.

To był finalny okres ostatniego zlodowacenia. Lodowiec już ustępował, ale warunki klimatyczne były jeszcze w tej części Polski dość surowe i niekorzystne, w porównaniu ze środkową i południową częścią kontynentu.

Okazało się jednak, że człowiekowi niestraszne były trudne warunki. W momencie wytopienia się lodowca od razu pojawiły się na uwolnionych terenach grupy ludzi. Dzięki wieloletnim badaniom w Mirkowicach wiemy, że śmiałkowie zaczęli penetrować te obszary ok. 12 700 lat p.n.e. Byli to przedstawiciele kultury hamburskiej, którą znamy ze 150 stanowisk archeologicznych w Holandii, Niemczech i Polsce (10).

Stanowisko w Mirkowicach usytuowano na wydmie, jaka powstała w suchym środowisku arktycznej pustyni tuż przed początkiem późnego glacjału. Otaczała je pozbawiona drzew tundra.

Na terenie obozowiska archeolodzy znaleźli ok. 3000 zabytków krzemiennych skoncentrowanych w trzech skupiskach. Był to typowy inwentarz przypisywany ludności kultury hamburskiej w postaci charakterystycznych drapaczy, przekłuwaczy typu Zinken i wykrojców hamburskich – ostrzy strzał. Analizy mikrośladowe wykazały, że służyły przede wszystkim do obróbki skór i kości.

– Udało się nam odnaleźć palenisko w którym umieszczone były przepalone kości zwierzęce. To absolutne unikalne znalezisko w skali całej północnej Europy. Umożliwiło bowiem datowanie obecności człowieka na tym stanowisku. W wyniku analizy radiowęglowej uzyskano datę dla przepalonych kości w granicach 12 400 lat p.n.e. – wyjaśnia Kabaciński.

Archeozoolodzy uznali kości za pozostałości zająca, szczątki ryb – szczupaka, i ryby z rodzaju karpiowatych. W palenisku znajdowało się również poroże, ale niestety nie udało się ustalić jakiego zwierzęcia, być może renifera.

Dotychczas przeważał pogląd, że ludzie kultury hamburskiej byli łowcami reniferów. Najnowsze wykopaliska wskazują, że polowali również na mniejszą zwierzynę.

Więcej w Nauce w Polsce.