Mózg sprzed dwóch tysięcy lat? (zaktualizowany)

Jak podały wczoraj liczne media (co szybko zauważyło kilku czytelników Archeowieści) brytyjscy archeolodzy znaleźli „dobrze zachowany ludzki mózg” „sprzed 2 tysięcy lat”.

Wykopaliska, podczas których doszło do odkrycia, prowadzone są niedaleko miasta York w północnej Anglii. W ich trakcie archeolodzy znaleźli błotnisty dół z czaszką, prawdopodobnie złożoną tam jako ofiara. Podczas jej czyszczenia zauważono, że w środlku znajduje się dziwna żółta substancja. Prześwietlenie czaszki ujawniło, że ma ona kształt zbliżony do pomniejszonego mózgu.

Jest to o tyle zaskakujące, że mózg zwykle rozkłada się całkowicie w ciągu kilku lub kilkunastu miesięcy. Co więcej nie przetrwały żadne inne miękkie tkanki czaszki. Trudno więc powiedzieć, co mogło spowodować zachowanie się mózgu. Eksperci podejrzewają, że jego pozostałości mogły ulec jakiemuś procesowi podobnemu do fosylizacji.

W ogromnej części doniesień (np. depeszach IAR opublikowanej przez Onet i depeszy PAP opublikowanej przez Interię, a także wielu tekstach zachodnich) dokonano jednak pewnych uproszczeń.

Otóż nie mam pewności, czy nie doszło do „nadużycia chronologicznego”. Z relacji BBC) wynika bowiem, że owe 2000 lat, ma osada, którą badali archeolodzy. Nie znalazłem natomiast informacji o ustaleniu wieku samej czaszki. Ale to stosunkowo drobna nieścisłość.

Jak się okazuje z lektury BBC naukowcy nie są jeszcze stuprocentowo pewni czy to mózg i czy owa żółta substancja w ogóle ma jeszcze charakter organiczny. Jej prawdziwy charakter poznamy dopiero po zbadaniu próbek, co ma nastąpić w najbliższym czasie. Niestety, wątpliwości te nie pojawiły się w większości mediów w związku z czym przez lata będziemy natykać się na forach na opowieści o „nietkniętym mózgu sprzed 2 tysięcy lat”.

Po części winni są naukowcy, którzy moim zdaniem trochę pospieszyli się z informacją. Ale problemu by nie było, gdyby media zwracały uwagę na pewne istotne detale (tak jak to zazwyczaj – ale nie zawsze – robi BBC). Niestety, bardzo często tego typu informacje przygotowują ludzie przypadkowi, co szczególnie widać w polskich mediach elektronicznych.

Odnaleziony mózg (jeśli nim jest) będzie najstarszym w Wielkiej Brytanii, ale nie na świecie. Jak podała za naukowcami agencja AP najstarsze mózgi jakie znaleziono mają około 8 tysiący lat. Pochodzą one z dobrze zachowanych ludzkich czaszek znalezionych w 1986 r. na florydzkim torfowisku, czyli w środowisku, które bardzo sprzyja zachowaniu się substancji organicznych.

Aktualizacje
1. Owo torfowisko, o którym napisała AP, to Windover Bog. Stanowisko jest cmentarzyskiem prehistorycznych Amerykanów. Naukowcy znaleźli fragmenty mózgu aż w 91 czaszkach.

2. Pojawił się kolejny dowód nędzy naszych mediów elektronicznych. Rzeczpospolita Online dała tytuł „Najstarszy mózg pochodzi z Anglii„. Ręce opadają.

Tags: ,