Osada Celtów spod Wieliczki

Osadę Celtów z III-II wieku p.n.e. odkryli archeolodzy w Podłężu koło Wieliczki. Odkrycia dokonali podczas wykopalisk prowadzonych w związku z budową autostrady A-4.

Wykopaliska trwały siedem sezonów (2000-2001, 2003-2007). Prowadzącym badania – Magdalenie Dzięgielewskiej, Romanowi Szczerbie i Karolowi Dzięgielewskiemu – udało się przez ten czas zbadać niemal całą osadę celtycką, co jest ewenementem na skalę Polski. Przebadali łącznie ponad 4 hektary powierzchni.

Archeolodzy odkryli 17 chat położonych na wierzchołkach i wyższych partiach wzniesień. Były to półziemianki – konstrukcje częściowo wkopane w ziemię o rozmiarach zwykle ok. 3-4 m na 4-5 m. Naukowcy znaleźli też wiele jam zasobowych. Niektórzy badacze powątpiewają, że w półziemiankach mieszkali ludzie – nie znaleziono w nich palenisk, poza tym wydają się za małe.

– Być może stosowano alternatywne, a zarazem bezpieczniejsze sposoby ogrzewania chat – przekonuje Karol Dzięgielewski.

Oprócz licznych pozostałości naczyń ceramicznych archeolodzy znaleźli w Podłężu największy jak dotąd w Polsce zbiór szklanych celtyckich produktów. Tworzy go 25 fragmentów bransolet i 37 ciemnoniebieskich paciorków. Liczniejsza seria pochodzi jedynie ze słynnej osady celtyckiej w Nowej Cerekwi na Śląsku, jednak tylko jej część pochodzi z metodycznych badań wykopaliskowych.

Archeolodzy znaleźli też liczne narzędzia z żelaza: siekierę z czworokątną tuleją, dłuta, szydła, noże, okucia, fragment nożyc kabłąkowych i wąską żelazną radlicę.

– Do najbardziej sensacyjnych odkryć dokonanych w Podłężu można zaliczyć znalezienie dwóch monet celtyckiego plemienia Bojów. Obie: srebrną i złotą, odkryto na podłogach chat półziemiankowych – mówi Dzięgielewski.

Dużym problemem jest datowanie monet celtyckich, gdyż stanowiły naśladownictwa emisji macedońskich, greckich i rzymskich. Natomiast dzięki klarownej pozycji stratygraficznej w Podłężu i występowaniu materiału numizmatycznego wraz z dobrze datowanymi bransoletami szklanymi możliwe było sprecyzowanie ich chronologii.

Na podstawie depeszy PAP opublikowanej przez Onet. Na początku tekstu napisano tam, że jest to największa osada Celtów odkryta w Polsce. Jednak osada w Nowej Cerekwi miała 15 do 20 chat, więc raczej nie ustępuje tej z Podłęża.