Dinozaury miały farta?

Najsłynniejsze gady świata, czyli dinozaury, panowały na naszej planecie 135 mln lat. Naukowcy od dawna próbują rozgryźć, co zapewniło im tak niebywały sukces ewolucyjny.

Protosuchus – jeden z przedstawicieli Crurotarsi. Osiągał metr długości i ważył około 40 kg. Rysunek na licencji Creative Commons Attribution 2.5. Autor: Arthur Weasley

Grupa amerykańskich i brytyjskich paleontologów, w tym Stephen Brusatte z Uniwersytetu Columbia w USA i Michael Benton z Uniwersytetu w Bristolu (Wielka Brytania) opublikowała właśnie w „Science” artykuł na ten temat. Naukowcy zrobili badania porównawcze dinozaurów i innej grupy naczelnych gadów – Crurotarsi, których większość znikła z naszej planety 200 mln lat temu podczas wielkiego wymierania. Od tego zdarzenia zaczęło się panowanie dinozaurów.

Za głównych rywali najsłynniejszych gadów paleontolodzy uznali Crurotarsi, ponieważ „grupa ta była niezwykle bogata i różnorodna. Wśród nich spotykało się choćby rybożerne formy wodne, spokojnych lądowych wegetarian czy prędkich i niebezpiecznych drapieżców”.

Amerykańscy i brytyjscy paleontolodzy chcieli dokładniej zrozumieć rywalizację między tymi dwoma grupami gadów naczelnych. Wyróżnili blisko 500 cech szkieletów i zbudowali ogromną bazę danych anatomicznych tych wymarłych zwierząt. To pozwoliło na stworzenie ich drzewa rodowego i prześledzenie ewolucji konkurencyjnych grup. Okazało się, że obie zmieniały się w takim samym tempie.
„Gdyby dinozaury naprawdę były ‚lepsze’, powinny ewoluować szybciej” – piszą autorzy.

Jeszcze bardziej zaskakująco wypadła analiza ich różnorodności. Tym razem bowiem jedna z grup prezentowała się lepiej – ale były to nie dinozaury, lecz Crurotarsi. Oznaczało to, że to ich przedstawiciele reprezentowali większe bogactwo planów budowy, diet i stylów życia. – Gdybyśmy stali 210 milionów lat temu i musieli się założyć, która grupa zdominuje ekosystem, wszyscy rozsądni gracze stawialiby na Crurotarsi – twierdzi Brusatte.- Nie było żadnej oznaki, że dinozaury w końcu wygrają. Dlaczego więc tak się stało?

Zdaniem autorów pracy z „Science” winne są dwa ówczesne wielkie wymierania. Pierwsze, sprzed 228 mln lat, dotknęło po równo dinozaury i Crurotarsi. A do nogi wybiło pomniejszych rywali o tron. A drugie, to sprzed 200 mln lat, pozostawiło na polu władzy już tylko dinozaury. A dlaczego akurat je, a nie Crurotarsi? – Uważamy – mówi Brusatte – że nie było to nic więcej niż szczęście, proste i zwyczajne.

Więcej na ten temat w „Gazecie Wyborczej” skąd pochodzą powyższe cytaty. Znajdziecie tam również ciekawą rozmowę z dr. Tomaszem Sulejem, który krytykuje pracę amerykańsko-brytyjskiego zespołu i twierdzi, że dinozaury jednak miały przewagę. Dr Sulej kieruje obecnie wykopaliskami w miejscu odnalezienia pierwszego polskiego dinozaura.

Ja natomiast mam inną drobną uwagę do tej pracy. Otóż dinozaury ostatecznie nie pobiły gadów Crurotarsi. Jak wiadomo wszystkie dinozaury wyginęły 65 mln lat temu (pomijając oczywiście pochodzące od nich ptaki). Tymczasem Crurotarsi wciąż żyją na świecie. Są nimi bowiem krokodyle, aligatory i gawiale.