W Złotoryi odkopali szubienicę

Pozostałości murowanej szubienicy miejskiej – największej jaką dotąd odkryto na Śląsku – odsłonili archeolodzy podczas wykopalisk na Górze Mieszczańskiej w Złotoryi.

Relikty fundamentu szubienicy
Relikty fundamentu szubienicy. Fot. Maksym Mackiewicz

Miejsce, w którym dokonano odkrycia, nosiło niegdyś nazwę Góry Szubienicznej (Galgenberg), ale kilka lat po rozbiórce szubienicy w 1810 r. przemianowano je na Górę Mieszczańską (Bürgerberg). Aby zatrzeć przykrą tradycję tego miejsca, zaczęto obsadzać wyniesienie drzewami i w efekcie powstał park, który istnieje do dzisiaj. Aż do 2015 r. dokładna lokalizacja dawnego miejsca straceń z murowaną szubienicą była nieznana. Jego odkrycie jest dziełem grupy naukowców, która od lat poszukuje na Śląsku takich zabytków prawa. Badacze uchwycili pozostałości szubienicy podczas przeprowadzonych w ubiegłym roku badań sondażowych.

Szczątki zwierzęce odkryte we wnętrzu
Szczątki zwierzęce odkryte we wnętrzu. Fot. Paweł Duma

W tym roku zespół pod kierunkiem dr. Pawła Dumy z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego przeprowadził razem ze studentami i pracownikami szerzej zakrojone wykopaliska. Archeolodzy odkryli cały fundament dawnej szubienicy i rozpoznali jej otoczenie. Choć według ustaleń dr. Daniela Wojtuckiego przy szubienicy od XV w. wykonano około 30 egzekucji, to badacze nie natrafili na żadne groby. Jednak nawarstwienia odkryte we wnętrzu szubienicznej cembrowiny dostarczyły szeregu ciekawych informacji.

Szkielet psa
Szkielet psa w pobliżu fundamentu. Fot. Paweł Duma

– Nie wiemy, kiedy dokładnie wymurowane zostało urządzenie – nie zachowały się żadne informacje. Na podstawie odnalezionej ceramiki możemy podejrzewać, że nastąpiło to w XVI w. Sam fundament zachował się w bardzo dobrym stanie a jego średnica wynosi aż 7,65 m co sprawia, że jest to największa z dotychczas rozpoznanych i zachowanych szubienic na Śląsku – relacjonuje dr Duma.

Do budowy urządzenia użyto miejscowego piaskowca i kamieni polnych. W niektórych miejscach konstrukcja były uszkodzona przez wkopy, w których w XIX w. osadzono słupy pawilonu widokowego.

Łańcuch egzekucyjny in situ
Łańcuch egzekucyjny in situ. Fot. Maksym Mackiewicz

We wnętrzu szubienicy archeolodzy znaleźli setki kości, głównie pochodzenia zwierzęcego. – Szczątki ludzkie należały do zdecydowanej mniejszości oraz były pofragmentaryzowane i mocno zniszczone. Odnaleźliśmy również dwa pochówki anatomiczne psa i kota. Przez cały czas użytkowania urządzenia wnętrze szubienicy służyło jako śmietnik, gdzie przypuszczalnie umieszczano poniewierające się szczątki zwierzęce z rakarni częściowo nachodzącej swoimi granicami na dawne miejsce straceń – tłumaczy dr Duma. Znalezione szczątki będą poddane analizie archeozoologicznej i antropologicznej.

Fajki kaolinowe
Niektóre z fajek kaolinowych odkrytych we wnętrzu szubienicy. Fot. Paweł Duma

Wśród kości zalegały też żelazne skoble, którymi przybijano powrozy ze skazańcami do drewnianej belki, guziki i fragmenty fajek kaolinowych pochodzących z holenderskiej Goudy oraz z miejscowej wytwórni zlokalizowanej w Zborowskiem.

Niecodziennym i rzadkim znaleziskiem jest kompletny łańcuch egzekucyjny. – Podobny został odnaleziony przed laty w trakcie badań szubienicy w Lubaniu. Dzięki takiemu łańcuchowi zwłoki skazańca mogły być dłużej eksponowane. Zwykły powróz urywał się szybciej pod wpływem ciężaru ciała i działania warunków atmosferycznych – opowiada dr Duma.

Rzut poziomy odkrytego fundamentu
Rzut poziomy odkrytego fundamentu. Fot. Maksym Mackiewicz

Badania odbyły się przy czynnym wsparciu Urzędu Miasta w Złotoryi. Władze miejscowości planują konserwację i ekspozycję odkrytego fundamentu. Środki na badania pochodziły w dużej części z grantu otrzymanego z Narodowego Centrum Nauki, którego celem jest rozpoznanie zaplecza rakarskiego w śląskim mieście doby nowożytnej, a którego kierownikiem jest autor badań.

Dużo więcej o dawnych szubienicach i pierwszych badaniach nad nimi pisałem kilka lat temu w artykule Szubienice – zapomniane pamiątki feudalnej sprawiedliwości.

Gallow foundation in Zlotoryja, PL by maxmackiewicz on Sketchfab

Trójwymiarowy model pozostałości szubienicy

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 8, średnia ocen: 6,00 na 6)
Loading...