Forma do wyrobu baranków zabytkiem miesiąca

Najnowszym zabytkiem prezentowanym przez Muzeum Archeologiczne w Krakowie w ramach cyklu „Zabytek miesiąca” jest składana forma do wyrobu baranków wielkanocnych.

Zabytek znaleźli w 1977 r. archeolodzy z Państwowego Przedsiębiorstwa Pracownie Konserwacji Zabytków (L. Dębowska, K. Buszydlik, Cz. Kozak) w trakcie badań ratowniczych na podwórku kamienicy przy ul. Grodzkiej 11 w Krakowie.

baranek

Natrafili tam na zagruzowaną piwnicę murowanej kamienica z XV w. Budynek wielokrotnie przebudowywano w XVI/XVII w., w latach 1814-1823 oraz po pożarze w roku 1852. Piwnice obiektu częściowo zasypano najpewniej u schyłku XIX w.

I właśnie w tej piwnicy kryła się czteroczęściowa, składana forma do wyrobu baranków wykonana ze skały gipsowej. Leżała na głębokości ponad 4 m, a więc mogła znajdować się w piwnicy jeszcze przed jej zasypaniem. Na powierzchniach negatywowych znajduje się wyobrażenie stojącego baranka, a także elementy służące szczelnemu zamknięciu formy (zagłębienia i odpowiadające im guzki). Na zewnętrznych krawędziach zachowały się zagłębienia świadczące o tym, że po złożeniu całość obwiązywano. W formie wykonywano baranki z masła lub wosku. Wraz z nią znaleziono również kamienną formę składaną do produkcji przedmiotów o kształcie jajek.

W ocenie badaczy forma pochodzi zapewne z XIX w.