Językoznawcy o ojczyźnie Indoeuropejczyków

Dominujące w Europie, Ameryce i w sporej części Azji języki indoeuropejskie pojawiły się około 6500 lat temu – przekonują językoznawcy z University of California Berkeley.

ekspansja Indoeuropejczyków

Hipotetyczna wizja ekspansji Indoeuropejczyków z nadczarnomorskiej ojczyzny. Rys. Dbachmann, Creative Commons

Indoeuropejczycy to wielka rodzina, do której należą około 3 miliardy ludzi używających ponad 100 współczesnych języków. W jej skład wchodzą m.in. języki słowiańskie, germańskie, celtyckie, romańskie, a także hindi czy perski. Śladem po wspólnym pochodzeniu tych języków są podobieństwa wielu wyrazów. Na przykład polski wyraz matka to angielskie mother, irlandzkie máthair, hiszpańskie madre, holenderskie moeder, perskie madr czy wreszcie maataa w hindi.

Początki tej rodziny od bardzo dawna budzą wielkie emocje wśród naukowców i miłośników przeszłości. Jej ojczyzny zazwyczaj upatrywano w terenach położonych na północ od Morza Czarnego zwanych stepem pontyjskim, a kluczową rolę w ekspansji języków indoeuropejskich przypisywano nomadom kojarzonym głównie z kulturą grobów jamowych. Wedle konkurencyjnej hipotezy kolebką indoeuropejskiej rodziny jest zamieszkana przez pierwszych rolników Anatolia. Zwolennicy obu hipotez od lat przerzucają się argumentami, próbując rozstrzygnąć debatę na swoją korzyść.

Najnowszy głos w dyskusji jest dziełem uczonych z University of California w Berkeley. Przeanalizowali oni 200 zestawów wyrazów ze 150 współczesnych i wymarłych języków indoeuropejskich. Za pomocą modelowania statystycznego określali jak szybko słowa te zmieniały się na przestrzeni wieków i w oparciu o te dane oszacowali, kiedy mogło zacząć się rozdzielanie języków indoeuropejskich.

Uzyskane wyniki wskazują, że miało to miejsce około 5500-6500 lat temu. Takie datowanie całkowicie nie pasuje do hipotezy anatolijskiej. Zakłada ona bowiem, że języki indoeuropejskie rozprzestrzenili anatolijscy rolnicy, a ich ekspansja w głąb Europy zaczęła się już ponad 8500 lat temu.

Tym samym badania wskazują na to, że ojczyzną języków indoeuropejskich były okolice nadczarnomorskich stepów. Do podobnego wniosku (aczkolwiek z zastrzeżeniem, że dotyczy on tylko części tych języków) doszli niedawno genetycy w oparciu o analizy blisko 100 genomów prehistorycznych Europejczyków. Wykazali oni, że około 5000 lat temu miała miejsce silna ekspansja mieszkańców Europy Wschodniej na zachód.

Wyniki badań ukażą się w marcowym wydaniu magazynu „Language”. Na razie dostępny jest preprint opublikowany na stronach Linguistic Society of America.

Will Chang, Chundra Cathcart, David Hall, Andrew Garrett, Ancestry-constrained phylogenetic analysis supports the Indo-European steppe hypothesis

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 16, średnia ocen: 5,00 na 6)
Loading...