Neolityczna Irlandia mlekiem płynąca

Już 6000 lat temu mieszkańcy Irlandii chętnie korzystali z krowiego mleka. Dowodów na to dostarczyły analizy chemiczne neolitycznej ceramiki.

Krowa

Fot. Mike Peel, Creative Commons

Dr Jessica Smyth, chemik z University of Bristol, przebadała szczątki 450 naczyń z Irlandii pochodzących z okresu 4000-2500 lat p.n.e., a więc z pierwszych wieków rolnictwa na tej wyspie. Badaczka poszukiwała na ściankach prehistorycznych skorup śladów tłuszczów, a następnie identyfikowała ich pochodzenie.

Wyniki badań okazały się sporym zaskoczeniem, gdyż aż 90 proc. znalezionych tłuszczów pochodziło z mleka, a jedynie 10 proc. było pozostałością po posiłkach zawierających mięso (w tej drugiej grupie mieszczą się też przypadki znalezienia w naczyniu obu rodzajów tłuszczów). Nikt nie spodziewał się, że mleko było tak ważne dla pierwszych rolników z Irlandii.

Wyniki nie oznaczają oczywiście, że mięso było rzadko jadane, gdyż może ono też być przyrządzane i spożywane bez użycia garnków. Irlandzcy rolnicy jedli też niewątpliwie produkty zbożowe, o czym świadczy wiele znalezisk. Jednak wyniki badań chemicznych z Irlandii wskazują na dużo większe spożycie wyrobów mlecznych, niż podobne analizy prowadzone na kontynencie. – Wydaje się, że w neolicie naprawdę oszaleliśmy na punkcie mleka – komentuje Smyth.

Tak wczesna i liczna obecność krów w Irlandii jest o tyle zaskakująca, że musiały one być przywiezione na wyspę w łodziach. Na Wyspach Brytyjskich przejście od łowiectwa do rolnictwa nastąpiło około 4000 r. p.n.e., co pokazuje, że podbój Irlandii przez krowy nastąpił bardzo szybko.

Neolityczni rolnicy z Irlandii najpewniej nie trzymali wielkich stad tych zwierząt. Większość ówczesnych osad składała się bowiem z zaledwie jednego, dwóch domów, więc najpewniej te małe grupki rolników miały tylko po kilka zwierząt.

We wczesnym neolicie ludzie zazwyczaj nie pili mleka, gdyż u większości wywołałoby ono nieprzyjemne rewelacje żołądkowe ze względu na powszechną jeszcze wówczas nietolerancję laktozy. Rolnicy jednak bardzo wcześnie nauczyli się wytwarzać z mleka sery, które miały już dużo mniej laktozy. Najstarsze dowody produkcji serów pochodzą z Kujaw i mają 7500 lat.

Wyniki badań ukazały się w „Journal of Environmental Archaeology”

Jessica Smyth, Richard P. Evershed, Milking the megafauna: Using organic residue analysis to understand early farming practice, Environmental Archaeology 2015; 0(0), DOI: 10.1179/1749631414Y.0000000045

Komunikat University of Bristol.

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 9, średnia ocen: 6,00 na 6)
Loading...