Nie żyje prof. Stanisław Kurnatowski

11 stycznia zmarł wybitny polski archeolog prof. Stanisław Kurnatowski – poinformował Zarząd Główny Stowarzyszenia Naukowego Archeologów Polskich na swojej stronie internetowej. W sierpniu skończyłby 86 lat. Był promotorem interdyscyplinarności badań naukowych i studiów archeologiczno-przyrodniczych.

Prof. Kurnatowski (ur. 5 sierpnia 1929 r.) ukończył studia archeologiczno-prehistoryczne pod kierunkiem prof. Witolda Hensla w 1952 roku. Jego nauczycielem był również prof. Józef Kostrzewski. Jeszcze w czasie studiów podjął pracę w poznańskim Muzeum Archeologicznym, gdzie pracował do 1958 roku. Następnie związał się z Instytutem Historii Kultury Materialnej (IHKM) PAN (obecnym Instytutem Archeologii i Etnologii PAN). W Zakładzie Archeologii Wielkopolski IHKM PAN działał od 1971 roku aż do przejścia na emeryturę w 1999 roku. Od początku studiów brał udział w licznych pracach wykopaliskowych na stanowiskach o bardzo różnej chronologii.

Prof. Kurnatowskiego cechowała chęć zrozumienia dziejów w szerszym kontekście. Pogłębiona refleksja nad metodami w archeologii zaowocowała organizacją w Poznaniu w 1968 roku pierwszej ogólnopolskiej konferencji poświęconej badaniom powierzchniowym. W późniejszym czasie brał udział w opracowaniu założeń ogólnopolskiej akcji Archeologicznego Zdjęcia Polski (AZP) i następnie w ocenie ich wyników.

„Nawet najbardziej wciągające prace wykopaliskowe i rewelacyjne odkrycia nie sprawiły, by Stanisław Kurnatowski zadowolił się badaniem jakiegoś jednego okresu, czy zagadnienia. Od początku interesowały go bardziej ogólniejsze procesy wyrażające się w przemianach kulturowych kolejnych epok” – czytamy na stronie internetowej I Sympozjum Archeologii Środowiskowej (2005 rok), które było dedykowane prof. Kurnatowskiemu.

Naukowcy podkreślają, że archeolog przez całą swoją karierę zawodową zwracał szczególną uwagę na współpracę przedstawicieli różnych dyscyplin naukowych. Ideę wdrażał w życie począwszy od badań w Międzyrzeczu w latach 50. – w projekcie wzięło udział 30 przedstawicieli różnych specjalności. Kluczowe są prace prof. Kurnatowskiego dotyczące studiów nad osadnictwem w kontekście relacji człowieka ze środowiskiem przyrodniczym. Zwracał również uwagę na współpracę archeologów z historykami. Sporo czasu poświęcił badaniom osadniczym Wielkopolski zachodniej i Ziemi Lubuskiej. Podczas pracy nad nimi korzystał z analiz geograficznych, gleboznawczych i przyrodniczych. W późniejszym czasie szczegółowo przyglądał się procesom społecznym w pradziejach i średniowieczu – z tego powodu wprowadził do swoich rozważań problematykę demograficzną.

Prof. Kurnatowski poślubił w 1965 roku Zofię Hilczer (1932-2013), wybitną archeolog-mediewistkę, z którą współpracował na polu naukowym.

Barwna jest również pozanaukowa biografia naukowca. W latach 1944-45 pełnił służbę łącznika AK, przenosząc meldunki między placówkami terenowymi a oddziałami leśnymi. W 1981 r. został członkiem Komisji Porozumiewawczej „Solidarności” PAN, gdzie opracowywano projekt nowej ustawy o Akademii. Komisja spotykała się również w czasie stanu wojennego, a później w 1989 i 1990 roku, zajmując się projektami ustawy o PAN i o KBN.

Był aktywnym członkiem licznych organizacji naukowych, w tym Komisji Archeologicznej Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk (PTPN), a później zastępcą sekretarza generalnego tej organizacji. Był również członkiem – założycielem SNAP. W 1994 roku otrzymał Złoty Krzyż Zasługi.

Pogrzeb prof. Stanisława Kurnatowskiego odbędzie się 20 stycznia 2015 r. na cmentarzu Junikowskim w Poznaniu o godz. 13.50. Msza św. pogrzebowa zostanie odprawiona w tym samym dniu o godz. 12.00 w kościele pw. Św. Rodziny przy ul. Promienistej w Poznaniu.

Tekst pochodzi z serwisu Nauka w Polsce