Premiera pierwszego polskiego filmu o archeologii lotniczej

Odkopywanie wraków samolotów? Tropienie starożytnych maszyn latających? Czym właściwie zajmuje się archeologia lotnicza? Odpowiedź na to pytanie znajdziecie w filmie „Czy leci z nami archeolog”, który właśnie opublikowano na stronie archeolot.pl.

Stradów

Grodzisko w Stradowie (woj. świętokrzyskie)

Twórcami filmu są Piotr Wroniecki i Stanisław Maksymowicz. Przez cztery lata przeprowadzali wywiady ze specjalistami, kręcili ujęcia i fotografowali ziemię z powietrza, co oprócz materiałów do filmu przyniosło także kilka nowych odkryć. – Taka jest właśnie archeologia lotnicza – to wdzięczna metoda i wspaniałe narzędzie badawcze. Z powietrza widać dużo więcej, dzięki czemu zdjęcia lotnicze są jednym z najlepszych sposobów badania krajobrazu archeologicznego – mówią autorzy filmu.

Metoda ta polega na fotografowaniu powierzchni ziemi o różnych porach roku i dni, a następnie szukaniu na nich śladów dawnej działalności człowieka, których bardzo często nie można już dostrzec z powierzchni. Ślady te pojawiają się na przykład w postaci szerokich łuków ciemniejszej roślinności, które mogą być zarysem dawnej fosy, albo jaśniejszych połaci, które świadczą, że tuż pod powierzchnią ziemi są dawne mury, co utrudnia roślinom wzrost.

wyrozniki

Grafika obrazująca zasadę działania wyróżników wegetacyjnych

– Archeologia lotnicza pozwala na dokumentowanie odkrytych już miejsc – dzięki temu wiemy jak się zmieniają i wiemy jaki wpływ na ich stopniową degradację ma otoczenie, np. głęboka orka czy erozja naturalna. Najciekawsze jest jednak odkrywanie nowych zabytków – możesz dziesięć razy lecieć nad jednym polem i dopiero za jedenastym, kiedy warunki są sprzyjające, coś przykuwa twoją uwagę – dostrzegasz jakiś kształt i wiesz już, że tam pod ziemią kryje się coś ciekawego – opowiadają twórcy filmu.

Współczesna archeologia lotnicza korzysta jednak nie tylko ze zwykłych zdjęć, ale ze wszystkich typów tzw. zobrazowań teledetekcyjnych, czyli różnych rodzajów udokumentowania stanu powierzchni ziemi z powietrza, jak np. laserowe skanowanie terenu (LiDAR). Dane teledetekcyjne są często dostępne w sieci za darmo i w zasadzie każdy, kto ma komputer z dostępem do internetu, może szukać stanowisk archeologicznych. Na stronie archeolot.pl można zaś znaleźć wszystko czego potrzebuje początkujący odkrywca – galerię przykładowych zdjęć, linki do stron z danymi i wskazówki do analizy fotografii. Świeżo upieczeni odkrywcy mogą także szukać merytorycznego wsparcia na facebookowej stronie filmu, gdzie swoje odkrycia i przypuszczenia można konsultować ze specjalistami.

archeolot

Ciemne kropki na polu oznaczają, że niegdyś była tutaj osada

Film powstał bez zewnętrznego wsparcia finansowego. Nie byłoby to możliwe bez życzliwości dwóch bohaterów filmu, którymi są polscy specjaliści archeologii lotniczej: prof. Włodzimierz Rączkowski z Instytutu Prahistorii UAM w Poznaniu i pilot–archeolog Krzysztof Wieczorek, wielokrotny mistrz świata w lataniu precyzyjnym.

Film można oglądać na stronie archeolot.pl