Egipskie paciorki nad Bałtykiem

Badania szklanych paciorków znalezionych na terenie Danii dostarczyły nowych dowodów na wielki zasięg szlaków handlowych epoki brązu.

Egipski paciorek

Egipski paciorek z niebieskiego szkła. Fot. Tropenmuseum, Creative Commons

Poznanie składu chemicznego paciorków z błękitnego szkła jest dziełem naukowców z Moesgaard Museum w Aarhus, Narodowego Muzeum Danii w Kopenhadze i francuskiego Institut de Recherche sur les Archéomatériaux (IRAMAT) w Orleanie.

Uczeni skorzystali ze spektrometrii plazmowej, która umożliwia poznanie składu chemicznego badanego przedmiotu bez ryzyka jego zniszczenia. Łącznie analizom poddano 23 paciorki z lat 1400-1100 p.n.e spośród blisko 300 znalezionych w Danii i na terenie niemieckiego landu Schleswig-Holstein, a także szkło z Amarny w Egipcie i z Nippur w Mezopotamii.

Już pierwszy badany paciorek, znaleziony w 1880 r. w grobie kobiety w Ølby na Zelandii, okazał się importem z dalekiego Egiptu. To wielka niespodzianka, gdyż jak dotąd nie znaleziono ani jednego egipskiego paciorka poza basenem Morza Śródziemnego. Dalsze badania wykazały, że jeszcze jeden paciorek pochodził z Egiptu, a reszta z Mezopotamii.

Szklane paciorki trafiały do Danii najpewniej tymi samymi szlakami, którymi bałtycki bursztyn wędrował nad Nil. Wyroby z jantaru znaleziono np. w grobowcu Tutanchamona (ok. 1324 r. p.n.e.), a nawet w pochówku faraona Tetiego, który żył tysiąc lat wcześniej. Bursztyn należał także do ładunku słynnego wraku z Uluburun, który zatonął u wybrzeży Anatolii około 1300 r. p.n.e. Co wielce wymowne miał on również na pokładzie duże ilości szkła.

Badacze zwrócili też uwagę, że wyjątkowo często paciorki z błękitnego szkła i bursztynu występują razem. Dwa bursztynowe paciorki były chociażby w grobie kobiety z Ølby, ale podobne znaleziska miały miejsce na ogromnym terenie obejmującym kraje nordyckie, Niemcy, Włochy, Grecję i Bliski Wschód. Uczeni podejrzewają, że szkło i jantar pełniły istotną rolę w dawnych wierzeniach związanych ze Słońcem, bowiem wspólną cechą obu surowców jest przenikanie przez nie słonecznych promieni. W ocenie badaczy nie można nawet wykluczyć jakichś powiązań między nordyckim i egipskim kultem Słońca.

Wyniki badań ukazały się w magazynie SKALK. Długi artykuł na ten temat opublikował serwis videnskab.dk (po duńsku).

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 15, średnia ocen: 5,67 na 6)
Loading...