Polacy badają fosę wokół pierwszej piramidy świata

Polscy egiptolodzy pracujący w Sakkarze pod kierunkiem prof. dr hab. Karola Myśliwca skupili się na badaniu „Suchej Fosy” – głębokiego rowu otaczającego piramidę Dżesera.

Nekropola dostojników między piramidą schodkową a tzw. „Suchą Fosą” wraz z wejściami do grobowców skalnych z czasów Starego Państwa (III tysiąclecie p.n.e.). Fot. J.Dąbrowski

Projekt badawczy o nazwie „Sucha Fosa jako kapsuła historii starożytnej Sakkary” zespół prof. Myśliwca z Instytutu Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych Polskiej Akademii Nauk realizuje od 2012 r. Nasi archeolodzy chcą dokładnie poznać zachodni odcinek ogromnej struktury skalnej w formie rowu o głębokości do 20 m i szerokości do 40 m.

Istnienie fosy po wschodniej, północnej i południowej stronie piramidy Dżesera już wcześniej stwierdzili archeolodzy różnych krajów, ale nikt dotąd nie badał strony zachodniej.

Prof. Myśliwiec ma nadzieję, że prace pozwolą zrozumieć funkcję tego gigantycznego rowu, oddzielającego święty okrąg pierwszej piramidy świata od pustyni. Dotychczas przeważały poglądy, że pełnił on przede wszystkim funkcję religijną oddzielając „sacrum” od „profanum”.

Zachodni odcinek fosy nie był jednak całkowicie nieznany polskim egiptologom. Od lat zdarzało się, że badając nekropolę leżącą na zachód od piramidy Dżesera dokonywali odkryć także na terenie tej skalnej struktury.

Już w latach 1999-2002 zespół prof. Myśliwca odkrył groby dostojników wykute w obydwu ścianach „Suchej Fosy”, a także podziemną strukturę o charakterze sakralnym, mającą formę długiego korytarza zakończonego kryptą. Szczególnie interesującym obiektem okazał się grobowiec generała Ichi/Meri, żyjącego w czasach faraona Pepi I.

Wykopaliska w 2009-2012 r. pozwoliły zaś ustalić, że fosa mogła pełnić funkcję kamieniołomu, ale w ostatnich dwóch stuleciach Starego Państwa (czasy V i VI dynastii) oraz zapewne w I Okresie Przejściowym była używana do celów sepulkralnych.

W 2012 r. nasi egiptolodzy kontynuowali badania grobowca Ichi/Meri. Odsłonili m.in. fasadę z niedokończoną dekoracją, a także kolejny grobowiec, który znajduje się pod posadzką grobu Ichi/Meri. „Po raz pierwszy architektura sepulkralna tej nekropoli ukazała się jako piętrowa sekwencja grobów” – komentuje prof. Myśliwiec. W tym samym roku Polacy przeprowadzili także badania georadarowe z których wynika, że „Sucha Fosa” staje się coraz płytsza w miarę posuwania się ku północy i południu.

Te ustalenia skłoniły badaczy do skupienia się na rowie i sprawdzenia, co też kryje się w grubych warstwach piasku nawianego do wnętrza „Suchej Fosy” przez ostatnie kilka tysięcy lat.

Najnowsze badania tej struktury zespół prof. Myśliwca prowadził w lutym i marcu tego roku. Archeolodzy odsłaniali m.in. szyby grobowe z okresu Starego Państwa znajdujące się na dziedzińcu prowadzącym do tzw. Korytarza nr 2, który był miejscem pochówku ponad dwudziestu osób.

„Szczególnie interesujący okazał się nienaruszony pochówek kilkuletniego dziecka na dnie szybu, bez komory grobowej. Szkielet znajdował się w drewnianej skrzynce, wraz z obiektami należącymi do wyposażenia grobowego. Wyjęcie tej skrzynki okazało się nie lada wyzwaniem dla konserwatorów i archeologów, ponieważ jej gliniane otoczenie zamieniło się w rodzaj cementu na skutek systematycznie powtarzającego się zawilgocenia wodami, które spływały od strony piramidy Dżesera w porze deszczowej” – opisuje badania prof. Myśliwiec.

Archeolodzy badali także warstwę pochówków z okresu ptolemejskiego („Nekropola Górna”), która znajduje się w grubych na 6 m zwałach piasku blokujących dostęp do wspomnianego już grobowca wykutego pod grobem Ichi/Meri. Polacy znaleźli w tym miejscu ponad 30 pochówków, które były w większości uboższe niż odkrywane w poprzednich latach. Ciała zmarłych leżały przeważnie bezpośrednio w piasku bez żadnych trumien i obudów. Dzięki tym pracom, w przyszłym roku archeolodzy będą mogli wreszcie przebadać obiekt pod grobowcem Ichi/Meri.

Na podstawie relacji prof. Myśliwca opublikowanej na stronach Polacy nad Nilem. Znajdziecie tam również kilka zdjęć z najnowszych badań.

16 czerwca 2014 roku o godz. 13.00 w sali kinowej Muzeum Narodowego w Warszawie (Al. Jerozolimskie 3) prof. dr hab. Karol Myśliwiec wygłosi wykład pt. „Sakkara – najnowsze osiągnięcia polskiej archeologii w Egipcie”. W czasie prelekcji zaprezentowane zostaną wyniki najnowszych odkryć polskich archeologów w Sakkarze oraz ciekawe zdjęcia z wykopalisk. Uczestnicy wykładu będą mogli również spróbować egipskich smakołyków, a także wygrać wycieczkę do Egiptu. Organizatorem jest biuro ds. Turystyki Ambasady Egiptu.

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 9, średnia ocen: 5,89 na 6)
Loading...