Pomysłowi neandertalczycy

Badania prowadzone w jaskini Abri du Maras w Ardèche (południowa Francja) dostarczają coraz więcej dowodów na to, że mieszkająca w niej grupa neandertalczyków zachowywała się bardzo elastycznie i potrafiła wytwarzać wiele różnych złożonych przedmiotów, w tym miotane pociski i sznurek.

Włókna, z których można wytwarzać sznury, należą do tych zabytków, które trudno znaleźć, gdyż w znakomitej większości wypadków ulegają całkowitemu rozkładowi. Z tego powodu najstarszy znany sznur ma jedynie 30 tys. lat.

Tymczasem badacze mają podstawy przypuszczać, że ludzie korzystali z nich zdecydowanie wcześniej. Otwory drążone w dużo starszych kamykach, zębach zwierząt, muszelkach, czy wyrobach z kości dość jasno wskazywały, że ludzie na czymś je zawieszali. Tego typu zabytki pochodziły nie tylko z obozowisk Homo sapiens, ale również ze stanowisk neandertalskich.

Same otwory nie są jednak wystarczającym dowodem używania sznurka, gdyż dawni ludzie mogli korzystać też np. ze zwierzęcych ścięgien, albo z rzemyków.

Odkrycie, które niedawno badacze z USA, Francji i Hiszpanii zaprezentowali na łamach magazynu Quaternary Science Reviews, może być najstarszym dowodem wytwarzania sznurka. Co ciekawsze jego twórcami byli neandertalczycy. Dokładnie badając materiały znalezione w Abri du Maras naukowcy zauważyli skręcone włókna sprzed 90 tys. lat.

Znalezisko ma zaledwie 0,7 mm długości. Zwróciło jednak uwagę badaczy, gdyż mocne skręcenie włókien roślinnych nie mogło powstać z przyczyn naturalnych. W rachubę wchodzą jedynie działania neandertalczyków.

By się upewnić, naukowcy przeprowadzili liczne eksperymenty z wieloma roślinami. Ostrugiwali je, nacinali, drapali, cięli na plasterki, wiercili w nich i rzeźbili, ale nigdy nie uzyskali skręconych włókien. Jest więc bardzo możliwe, że są to najstarsze znane pozostałości sznurka, aczkolwiek sami badacze przyznają, że dowody są bardzo fragmentaryczne.

Sznurek sprzed 90 tys. lat to bardzo istotne odkrycie. I nie chodzi bynajmniej o to, że taki sznurek byłby najstarszym znanym. Ciekawsze dla nauki jest to, że jego twórcami są neandertalczycy. Wytwarzanie sznurka należy do złożonych zachowań. 90 tys. lat temu neandertalczycy z Francji nie mogli jedynie podpatrzeć, jak robią to Homo sapiens, bo ci pojawili się w Europie dopiero około 45 tys. lat temu. Neandertalczycy sami wynaleźli sznurek i metodę jego wytwarzania.

Znalezisko z Abri du Maras może więc być kolejnym dowodem na to, że neandertalczycy nie byli tak prymitywnymi istotami, jakimi chciano ich widzieć jeszcze niedawno. Problem tylko w tym, że jest to znalezisko tak bardzo małe, a przez to łatwe do podważenia przez sceptyków.

Sznurek nie jest jednak jedynym dowodem na spore możliwości intelektualne neandertalczyków z Abri du Maras. Mieszkańcy jaskini mieli również bogatą dietę. Jedli duże ssaki, ryby, kaczki, drapieżniki, króliki, grzyby, a także wiele innych roślin. Do polowań używali zaś nie tylko dzid, ale i broni miotanej. Tymczasem jeszcze niedawno dość powszechne przekonanie, że neandertalczyków interesowały wyłącznie duże ssaki, które dało się zadźgać dzidami. Pojawiały się nawet hipotezy, że takie nieelastyczne podejście do źródeł pożywienia było przyczyną wymarcia neandertalczyków.

Bruce L. Hardy, Marie-Hélène Moncel, Camille Daujeard, Paul Fernandes, Philippe Béarez, Emmanuel Desclaux, Maria Gema Chacon Navarro, Simon Puaud, Rosalia Gallotti, Impossible Neanderthals? Making string, throwing projectiles and catching small game during Marine Isotope Stage 4 (Abri du Maras, France), Quaternary Science Reviews, Volume 82, 15 December 2013, Pages 23–40

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 16, średnia ocen: 5,63 na 6)
Loading...