Bardzo stary przedstawiciel naczelnych

Częściowo zachowany szkielet malutkiego naczelnego sprzed 55 mln lat dostarczył nam nowych informacji o początkach naszej linii ssaków.

primate_actual-fossil_HR

Część odkrytego szkieletu Archicebus achilles. Fot. Xijun Ni, Institute of Vertebrate Paleontology and Paleoanthropology, Chinese Academy of Sciences in Beijing (China)

– To najstarszy tak dobrze zachowany szkielet naczelnego, jaki kiedykolwiek znaleziono. Choć naukowcy odkrywali już zęby, żuchwy, a czasami też czaszki czy kości kończyn naczelnych z tego okresu, żadna skamieniałość nie jest tak kompletna. Jednocześnie jest to jeden z najbardziej prymitywnych szkieletów naczelnych, jakie kiedykolwiek opisano – wyjaśnia znaczenie odkrycia paleoantropolog Dan Gebo z Northern Illinois University.

Ten cenny szkielet odkryli jednak nie naukowcy, ale rolnik z prowincji Hubei w środkowych Chinach. Skałę z tkwiącymi w niej pradawnymi kościami przekazał naukowcom. Wkrótce potem badacze z Chin, USA i Francji zaczęli szczegółowe badania znaleziska.

primate_reconstruction_rendering_HR

Rekonstrukcja Archicebus achilles. Rys. Mat Severson, Northern Illinois University

Miejsce, w którym rolnik znalazł szkielet, miliony lat temu było jeziorem wokół którego rósł las tropikalny. Zwierzę, które naukowcy nazwali Archicebus achilles (pierwsza małpa o długim ogonie), żyło na drzewach.

– Nasze badania pokazały, że było ono bardzo małe i ważyło mniej niż 30 gramów. Miało smukłe kończyny i długi ogon, co czyniło z niego wyśmienitego skoczka wśród drzew, aktywnego za dnia, żywiącego się głównie owadami – opowiada Xijun Ni z Chińskiej Akademii Nauk w Pekinie.

primate_skeleton_HR

Rekonstrukcja szkieletu Archicebus achilles. Kolor szary mają kości, które znaleziono. Rys. Mat Severson, Northern Illinois University

Badania pradawnego malucha pozwoliły naukowcom lepiej poznać budowę naczelnych w czasach, gdy rozdzielały się linie wyraków i małp właściwych. Dzięki temu trochę więcej wiemy o najwcześniejszych fazach ewolucji ludzi i innych naczelnych.

Archicebus achilles stanowi zaskakującą mieszankę cech niespotykanych nigdy wcześniej w jednym szkielecie. – Różni się wyraźnie od znanych nam naczelnych współczesnych i wymarłych. Wygląda jak dziwna hybryda ze stopami małej małpki, rękami, nogami i zębami bardzo prymitywnych naczelnych oraz prymitywną czaszką z zaskakująco małymi oczami – opisuje zwierzaka K. Christopher Beard z Carnegie Museum of Natural History. Ustalenia te spowodowały pewne zmiany w rekonstrukcji najwcześniejszych etapów ewolucji małp właściwych.

drzewo naczelnych

Drzewo ewolucji naczelnych pokazujące miejsce nowej skamieniałości i rejon, który dzięki niej naukowcy mogą lepiej poznać. Rys. M.A. Klingler/Carnegie Museum of Natural History

Sporym zaskoczeniem dla badaczy były stopy Archicebus achilles. Mają one bowiem silny chwytny wielki palec i długie palce typowe dla prymitywnych naczelnych żyjących w koronach drzew, ale jednocześnie budowa pięty i długie kości śródstopia są charakterystyczne dla małp właściwych. Jak tłumaczy Gebo odkrycie pokazało, że pewne cechy stóp małp, które badacze dotąd uznawali za zaawansowane, są tak naprawdę dużo bardziej prymitywne.

W ocenie naukowców badających te kości znalezisko zwiększa prawdopodobieństwo, że to właśnie w Azji pojawiły się pierwsze naczelne.

Wyniki badań opublikowano w „Nature”.

Xijun Ni, Daniel L. Gebo, Marian Dagosto, Jin Meng, Paul Tafforeau, John J. Flynn & K. Christopher Beard, The oldest known primate skeleton and early haplorhine evolution, Nature 498, 60–64 (06 June 2013) doi:10.1038/nature12200

Komunikat prasowy Northern Illinois University

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 11, średnia ocen: 5,64 na 6)
Loading...