A jednak dżuma Justyniana

Bawarskie cmentarzysko dostarczyło najmocniejszych jak dotąd dowodów na to, że zarazą, która rzuciła na kolana Cesarstwo Wschodniorzymskie, była dżuma.

Yersinia pestis powiększona 200 razy

Na początku 541 r. wydawało się, że cesarz wschodniorzymski Justynian jest na dobrej drodze do odzyskania ziem zachodniego cesarstwa. Jego wódz Belizariusz, po błyskawicznym podbiciu państwa Wandalów w Północnej Afryce, wyrywał właśnie z rąk Ostrogotów Italię. W tym samym jednak roku miasta w Egipcie dotknęła straszliwa plaga. W następnym choroba dotarła do Konstantynopola, a w 543 r. zabijała już mieszkańców Italii, Hiszpanii i obecnych terenów Francji i Niemiec.

Ogromna śmiertelność zdziesiątkowała ludność imperium. Zachorował nawet sam cesarz, ale przeżył. Jego państwo było jednak bardzo słabe. Brakowało poborowych, a wpływy podatkowe były mizerne. Nie dość, że odbicie zachodniej części cesarstwa stało się niemożliwe, to jeszcze u granic pojawili się nowi wrogowie, którzy wykorzystywali słabość państwa, by najeżdżać jego ziemie. Co gorsze zaraza regularnie powracała przez blisko dwa stulecia.

Zdaniem wielu historyków to właśnie ta epidemia, zwana zarazą Justyniana, spowodowała, że cesarstwo wschodniorzymskie nie potrafiło powstrzymać słowiańskiej ekspansji na Bałkanach i arabskich wojsk na Bliskim Wschodzie. Miast odbudowywać swą dawną potęgę, cesarstwo stanęło na krawędzi całkowitej zagłady.

Od dawna podejrzewano, że tą straszliwą epidemią była dżuma, podobnie jak to miało miejsce w XIV w. w czasach „Czarnej Śmierci”. Brak jednak było mocnych dowodów, dlatego pojawiały się hipotezy, że mogła to być inna choroba.

Zespół badaczy z Niemiec, USA i Norwegii zaprezentował właśnie najmocniejszy dowód na to, że zaraza Justyniana, była dżumą. Naukowcy znaleźli go na cmentarzysku Ascheim w Bawarii, a dokładniej w próbkach DNA pobranych z zębów 19 osób pochowanych w zbiorowych grobach z VI w.

W ośmiu przypadkach badacze znaleźli DNA pałeczki Yersinia pestis, która powoduje dżumę. Analizy znalezionego materiału pozwoliły również ustalić, że epidemia przybyła z dalekich Chin.

Wyniki badań ukazały się w PLoS Pathogen

Harbeck M, Seifert L, Hänsch S, Wagner DM, Birdsell D, et al. (2013) Yersinia pestis DNA from Skeletal Remains from the 6th Century AD Reveals Insights into Justinianic Plague. PLoS Pathog 9(5): e1003349. doi:10.1371/journal.ppat.1003349

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 12, średnia ocen: 5,92 na 6)
Loading...