Najstarsza sztuka naskalna Europy

Pozostałości najstarszej sztuki naskalnej w Europie znaleźli w południowej Francji europejscy i amerykańscy badacze.

Fragment malowidła z Abri Castanet wykonanego z użyciem czerwonego i czarnego barwnika. Prawdopodobnie przedstawiało jakieś zwierzę. Fot. Raphaëlle Bourrillon

Odkrycia dokonano w badanym od ponad 15 lat schronisku skalnym Abri Castanet w departamencie Dordogne. Ponad 30 tysięcy lat temu było ono domem dla łowców reniferów należących do kultury oryniackiej identyfikowanej z pierwszymi europejskimi Homo sapiens.

Badania w schronisku pokazały, że jest to jedno z najstarszych miejsc w Eurazji ze śladami sztuki. Archeolodzy znaleźli w Abri Castanet setki ozdób w postaci przedziurawionych zwierzęcych zębów, paciorków z muszli, kości i kamieni a także ryty i malunki.

Płaskorzeźba z Abri Castanet przedstawiająca kobiece łono. Fot. Raphaëlle Bourrillon

Najciekawsze odkrycie – opisane właśnie w prestiżowym Proceedings of the National Academy of Sciences – miało miejsce w 2007 r. Naukowcy natrafili na 1,5-tonowy blok wapienia, który oderwał się od sklepienia schroniska skalnego jeszcze w czasach prehistorycznych i upadł bezpośrednio na warstwy kryjące pozostałości po żyjących w schronisku ludziach.

Na bloku badacze znaleźli ślady malunków oraz płaskorzeźb, którymi mieszkańcy jaskini zdobili „sufit” swojego „domu”. Datowania radiowęglowe organicznych pozostałości na bloku oraz zabytków leżących bezpośrednio w warstwie, na którą upadł, wskazują, że te dzieła sztuki mają około 37 tys. lat.

– Wydają się być trochę starsze, niż słynne malowidła z jaskini Chauveta – ocenia prof. Randall White z Uniwersytetu Nowojorskiego.

Kolejne przedstawienie łona z Abri Castanet Fot. Raphaëlle Bourrillon

.
Odkryte w 1994 r. przepiękne malowidła w jaskini Chauveta mają wedle opublikowanych w tym miesiącu najświeższych datowań 32-30 tys. lat. Znajdują się one na bardzo dużej głębokości w komorach, w których ludzie nie mieszkali. Tymczasem dzieła z Abri Castanet zdobiły miejsce, w którym ludzie żyli. Niezbicie świadczą o tym narzędzia, paleniska oraz ślady wytwarzania narzędzi i ozdób, które archeolodzy odkryli w schronisku.

Analizy geologiczne wykazały, że gdy miejsce to było zamieszkałe, sklepienie znajdowało się około 2 metry nad podłogą, a więc ówcześni ludzie mogli łatwo dosięgnąć go rękami.

Znaleziony fragment malowidła i jego współczesna rekonstrukcja. Fot. Raphaëlle Bourrillon

.
Badacze podkreślają, że znaleziska w Abri Castanet dostarczają bogatych dowodów na wielką rolę jaką sztuka odgrywała w codziennym życiu wczesnych przedstawicieli kultury oryniackiej, czyli pierwszych europejskich Homo sapiens.

– Funkcjonowali oni mniej więcej tak jak współcześni ludzie. Mieli złożony system identyfikacji społecznej manifestowany ozdobami osobistymi, zajmowali się też rzeźbą i grafiką – tłumaczy prof. White.

Randall White, Romain Mensan, Raphaëlle Bourrillon, Catherine Cretin, Thomas F. G. Higham, Amy E. Clark, Matthew L. Sisk, Elise Tartar, Philippe Gardère, Paul Goldberg, Jacques Pelegrin, Hélène Valladas, Nadine Tisnérat-Laborde, Jacques de Sanoit, Dominique Chambellan, and Laurent Chiotti, Context and dating of Aurignacian vulvar representations from Abri Castanet, France, PNAS 2012 ; published ahead of print May 14, 2012, doi:10.1073/pnas.1119663109

Zdjęcia dzięki uprzejmości Uniwersytetu Nowojorskiego.

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 9, średnia ocen: 5,89 na 6)
Loading...