Zakrzywiony szpon dinozaurów

Zapewne wielu Czytelników pamięta scenę z filmu Park Jurajski, w której główny bohater paleontolog Alan Grant pokazuje młodemu chłopakowi, jak charakterystyczny zakrzywiony pazur welociraptora rozcinałby jego ciało. Prawdziwi naukowcy nie mieli jednak dotąd pewności, czy takie szpony, które miało wiele drapieżnych dinozaurów, były rzeczywiście bronią. Opublikowane właśnie szczątki nieznanego dotąd gatunku tych gadów wydają się rozwiewać wszelkie wątpliwości.

Rysunkowa rekonstrukcja Talos sampsoni. Jorge Gonzales/Utah Museum of Natural History

Teza o używania zakrzywionych pazurów, w które wyposażone były drugie palce tylnych kończyn, do polowania oraz walki z napastnikami była oczywiście najpopularniejsza i najbardziej prawdopodobna. Natura ma jednak to do siebie, że nie zawsze to, co wydaje się oczywiste, jest prawdą. Dlatego rozważano również, że służył np. do wspinaczki albo do zabiegów kosmetycznych (specjalny pazur do czyszczenia ciała ma np. wiele małpiatek).

W 2008 r. szukający skamieniałości żółwi doktorant Mike Knell z uniwersytetu stanowego w Montanie natrafił w Grand Staircase w południowej części Utah na kości nieznanego dotąd gatunku dinozaura sprzed 76 mln lat, który podobnie jak welociraptory, miał na drugim palcu tylnych kończyn zakrzywione szpony.

Gatunek nazwany Talos sampsoni należał do troodonów – rodziny niewielkich, podobnych do ptaków, opierzonych teropodów. Był przeciętnym przedstawicielem tej rodziny – miał dwa metry długości i 38 kg wagi.

Było to całkiem cenne odkrycie, gdyż dotąd w Ameryce Północnej znaleziono mało skamieniałości troodonów. Jednak dopiero w laboratorium naukowcy zorientowali się, że mają w ręku niezwykle wartościowe szczątki. Okazało się bowiem, że uzbrojony w wielki szpon palec lewej nogi nosi ślady obrażeń. Inne palce były natomiast nieuszkodzone. Paleontolodzy zyskali więc rzadką okazję dowiedzenia się czegoś o funkcji zakrzywionych pazurów.

Naukowcy przeprowadzili bardzo dokładne badania palca i ich zdaniem kształt obrażeń wskazuje, że ich sprawcą było prawdopodobnie inne zwierzę, które zraniło troodona (choć przyznają, że ta kwestia wymaga jeszcze dalszych badań) np. odpierając jego atak. Naukowcy ustalili też, że rana jest zagojona, co oznacza, że przez dłuższy czas dinozaur radził sobie bez jednego szponu.

W ocenie badaczy troodon dostarcza mocnego argumentu za tym, że szpony były bronią używaną do polowań, albo walki z innymi zwierzętami. Trudno bowiem o takie obrażenie w przypadku innych czynności.

Wyniki badań ukazały się w PLoS ONE.

Zanno LE, Varricchio DJ, O’Connor PM, Titus AL, Knell MJ (2011) A New Troodontid Theropod, Talos sampsoni gen. et sp. nov., from the Upper Cretaceous Western Interior Basin of North America. PLoS ONE 6(9): e24487. doi:10.1371/journal.pone.0024487

Dostępny jest tez obszerny komunikat prasowy.

NędzaUjdzie w tłumieŚrednieDobreBardzo dobreRewelacja (Oddanych głosów: 8, średnia ocen: 5,50 na 6)
Loading...