Największy szczur świata

Chyba mało kto chciałby go spotkać żywego. Szczur, który jeszcze około 1-2 tysiące lat temu żył na indonezyjskiej wyspie Timor, ważył blisko 6 kg. Powszechnie spotykany w Europie szczur śniady (Rattus rattus) ma marne 150 g.

Częściowo zachowana czaszka jednego z gigantycznych szczurów z Timoru (u dołu) i czaszka szczura śniadego. Największy szczur, jaki żył na Timorze, był o 25 proc. większy niż ten, którego czaszkę widzicie. Fot. Ken Aplin, CSIRO

Szczątki szczura-giganta odkryto podczas wykopalisk w jednej z timorskich jaskiń. Łącznie badacze odkryli w niej kości 12 najpewniej wymarłych gatunków gryzoni, z których 11 było dotąd nieznanych nauce. Osobniki z aż 8 gatunków ważyły co najmniej kilogram.

– Ludzie żyli na wyspie Timor od 40 tys. lat i polowali na wielkie szczury, ale do ich wymarcia doszło stosunkowo niedawno – mówi dr Ken Aplin z CSIRO (australijska agencja naukowa). Jego zdaniem najpewniej doprowadziło do tego rozpowszechnienie karczowania i rolnictwa, co umożliwiły metalowe narzędzia. – To oznacza, że samo przybycie ludzi na wyspę nie musi jeszcze oznaczać wymierania – mówi Aplin.

Każda wyspa wschodniej Indonezji, a jest ich niemało, ma swoją niepowtarzalną kolekcję szczurów. Dr Aplin znalazł niedawno szczątki sześciu nieznanych dotąd gatunków szczurów na wyspie Flores.

Zęby giganta z Timoru i czaszka szczura śniadego. Fot. Ken Aplin, CSIRO

– Wschodnia Indonezja to centrum ewolucji gryzoni – mówi dr Aplin, który chciałby zwrócić uwagę świata na zagadnienia związane z ochroną tego regionu. – Gryzonie odpowiadają za 40 proc. różnorodności wśród ssaków na całym świecie. Są bardzo ważne dla utrzymania żyzności gleby i rozprowadzania nasion. Utrzymanie różnorodności wśród szczurów jest tak samo ważne, jak ochrona wielorybów czy ptaków.

Największe wciąż żyjące szczury można spotkać w lasach deszczowych Filipin i Papui Nowej Gwinei. Ważą około 2 kg.

Wyniki badań ukazały się w „Bulletin of the American Museum of Natural History”. Skorzystałem z komunikatu prasowego CSIRO.

Szczurowi z Timoru, choć osiągnął niebagatelne rozmiary, bardzo dużo brakuje do największych gryzoni świata. Wśród żyjących obecnie zwierząt prym wiodą znacznie od szczurów sympatyczniejsze kapibary, które osiągają nawet 60 kg masy. Jednak wiemy, że kilka milionów lat temu w Ameryce Południowej żyły spokrewnione z kapibarami gryzonie ważące nawet kilkaset kilogramów.