Skorupy jaj z prastarymi wzorami

270 skorup z około 25 strusich jaj z wyrytymi na nich prostymi wzorami, to najnowszy dowód na to, że początki sztuki i symbolicznego myślenia miały najpewniej miejsce dziesiątki tysięcy lat temu w Afryce.

Niezwykłe skorupy odkryli w ciągu ostatnich pięciu lat francuscy archeolodzy badający schronisko skalne Diepkloof 180 kilometrów na północ od Cape Town w Południowej Afryce. Badacze znaleźli je w aż 18 warstwach archeologicznych datowanych na 65-55 tysięcy lat temu.

Skorupki strusich jaj pokryte są kilkoma rodzajami motywów rytych jakimś ostrym narzędziem. Dominują równoległe linie i wzorki w kratkę. Analizy skorupek wykazały, że niektóre motywy zmieniały się z czasem. Np. wzorek w kratkę znajdowany jest tylko w 12 wcześniejszych warstwach, a potem znika.

Archeolodzy znaleźli również kilka skorup, które wskazują, że dawni mieszkańcy schroniska robili otwór w górnej części jaj. Odkrycie to nasuwa niezwykle ciekawe skojarzenia z praktykami stosowanymi jeszcze w czasach historycznych przez mieszkańców pustyni Kalahari. Otóż mieli oni w zwyczaju przerabiać strusie jaja na pojemniki na wodę, do których dało się wlać około litra cieczy. Takie pojemniki dekorowali rytymi wzorami, które wskazywały zawartość albo właściciela. Możliwe więc, że podobnie postępowali pradawni mieszkańcy Diepkloof.

Jak podkreśla zespół badaczy, odkryte przez nich skorupy wskazują na istnienie najstarszej tradycji graficznej wśród łowców-zbieraczy.

Wyniki badań naukowcy opisali w Proceedings of the National Academy of Sciences. Skorzystałem z omówień w Science i ScienceNews. Duże zdjęcie 9 skorupek

Od kilku lat w niezwykłym tempie przybywa nam dowodów na intelektualną nowoczesność ludzi żyjących dziesiątki tysięcy lat temu. Najsłynniejsze są znaleziska z południowoafrykańskiej jaskini Blombos. Warto wymienić choćby kawałki ochry z nacięciami o których poinformowano w ubiegłym roku. Szczególnie duże wrażenie robią też paciorki z muszelek. Naukowcy badający Blombos znaleźli ich kilkadziesiąt. Co ciekawe podobne paciorki znaleziono też w marokańskiej jaskini Taforalt. W efekcie przybywa naukowców przekonanych, że Homo sapiens sprzed 100-60 tys. lat nie ustępowali nam pod względem możliwości intelektualnych.