Pierzasta rewolucja w świecie dinozaurów

Jeszcze niedawno praktycznie nikt nie sądził, że gady mogły nosić pióra. Odkrycia ostatnich kilkunastu lat przyniosły liczne dowody na to, że miały je niektóre teropody, dwunożne dinozaury takie jak tyranozaur. Jednak najnowsze odkrycie wskazuje, że pierzastych dinozaurów mogło być dużo więcej.

velociraptor_bw

Opierzony teropod velociraptor. Jeszcze na początku lat 90. nie podejrzewano, że miał pióra. Rysunek na licencji Creative Commons. Autor: Arthur Weasley

Wszystkie dinozaury można z grubsza podzielić na dwie duże grupy – Saurischia i Ornithischia. W grupie Saurischia znajdują się m.in. teropody, które uważa się za przodków ptaków. Druga grupa charakteryzowała się m.in. tym, że u jej przedstawicieli nie znajdowano piór. Powszechne za to były łuski.

Niedawno naukowcy odkryli w Chinach kolejnego dinozaura z bardzo wczesnymi piórami, ale tym razem był to członek Ornithischia, któremu paleontolodzy nadali gatunkową nazwę Tianyulong confuciusi. Jest to najstarszy opierzony dinozaur, jakiego dotąd odkryto. Żył jakieś 100-144 milionów lat temu.

Co prawda sam wiek opierzonego gada nie jest dla nas szokiem. Naukowcy już wcześniej podejrzewali, że wczesne pióra mogły wykształcić się 150 milionów lat temu. Jednak odkrycie oznacza, że pióra mógł mieć również wspólny przodek grup Saurischia i Ornithischia. A to przesuwa datę możliwego pojawienia się piór do ponad 200 mln lat.

Po co dinozaurom pióra? Zdaniem naukowców mogły pomagać w utrzymaniu wyższej temperatury ciała, a także służyć jako ozdoba, którą samce „podrywały” samice. O tej drugiej funkcji świadczy to, że Tianyulong confuciusi miał szczególnie okazałe „protopióra” właśnie przy ogonie.

Zdaniem naukowców najprawdopodobniej były one wielobarwne. – Świat dinozaurów mógł być bardziej kolorowy niż dotąd sądziliśmy – komentuje Hai-Lu You.

Odkrycie pozwala też podejrzewać, że pióra, choćby w niewielkich ilościach, nosiło dużo więcej dinozaurów, niż sądziliśmy. Być może nawet wszystkie, w tym te pokryte łuskami.

Wyniki badań opublikowano w najnowszym „Nature„. Skorzystałem też z tekstu w BBC i depeszy PAP opublikowanej w Onecie. W BBC można obejrzeć rekonstrukcję i skamieniałe protopióra Tianyulong confuciusi.